غزل ۸۳: گر ز دست زلف مشکینت خطایی رفت رفت
گر ز دست زلف مشکینت خطایی رفت رفت
ور ز هندوی شما بر ما جفایی رفت رفت
برق عشق ار خرمن پشمینه پوشی سوخت سوخت
جور شاه کامران گر بر گدایی رفت رفت
در طریقت رنجش خاطر نباشد می بیار
هر کدورت را که بینی چون صفایی رفت رفت
عشقبازی را تحمل باید ای دل، پای دار
گر ملالی بود بود و گر خطایی رفت رفت
گر دلی از غمزهٔ دلدار باری برد برد
ور میان جان و جانان ماجرایی رفت رفت
از سخن چینان ملالتها پدید آمد ولی
گر میان همنشینان ناسزایی رفت رفت
عیب حافظ گو مکن واعظ که رفت از خانقاه
پای آزادی چه بندی؟ گر به جایی رفت رفت
معنی ابیات
گر ز دست زلف مشکینت خطایی رفت رفت / ور ز هندوی شما بر ما جفایی رفت رفت
اگر از دستِ زلفِ مشکینت خطایی رفت، رفت؛ و اگر از خالِ سیاهِ شما جفایی بر ما رفت، رفت.
برق عشق ار خرمن پشمینه پوشی سوخت سوخت / جور شاه کامران گر بر گدایی رفت رفت
اگر برقِ عشق خرمنِ پشمینهپوشی را سوخت، سوخت؛ و اگر ستمِ شاهِ کامروا بر گدایی رفت، رفت.
در طریقت رنجش خاطر نباشد می بیار / هر کدورت را که بینی چون صفایی رفت رفت
در طریقت رنجشِ خاطر نیست؛ باده بیاور، که هر کدورتی را که ببینی، چون صفایی رسید، رفت.
عشقبازی را تحمل باید ای دل، پای دار / گر ملالی بود بود و گر خطایی رفت رفت
ای دل، عشقبازی تحمل میخواهد؛ پایدار باش؛ اگر ملالی بود، بود، و اگر خطایی رفت، رفت.
گر دلی از غمزهٔ دلدار باری برد برد / ور میان جان و جانان ماجرایی رفت رفت
اگر دلی از غمزهٔ دلدار باری برد، برد؛ و اگر میانِ جان و جانان ماجرایی رفت، رفت.
از سخن چینان ملالتها پدید آمد ولی / گر میان همنشینان ناسزایی رفت رفت
از سخنچینان دلخوریها پدید آمد؛ اما اگر میانِ همنشینان ناسزایی رفت، رفت.
عیب حافظ گو مکن واعظ که رفت از خانقاه / پای آزادی چه بندی؟ گر به جایی رفت رفت
ای واعظ، عیبِ حافظ را مگو که از خانقاه رفت؛ پای آزاد را چرا میبندی؟ اگر به جایی رفت، رفت.
تعبیر فال
هر رنجش و خطایی که میان شما و دیگری پیش آمده، گذشته است؛ آن را رها کنید. کینه نگه ندارید و گذشته را به رخ نکشید. دوستی بردباری میخواهد. به سخنچینان گوش ندهید که مایهٔ دلخوریاند. با گذشت و دل صاف، دوباره آشتی و آرامش برقرار میشود.
- نیت کلی: هر رنجش و خطایی که میانِ شما و دیگری پیش آمده، گذشته است؛ رهایش کنید.
- عشق: دوستی بردباری میخواهد؛ کینه نگه ندارید و گذشته را به رخ نکشید.
- کار: به سخنچینان گوش ندهید که مایهٔ دلخوریاند؛ با گذشت و دلِ صاف، آرامش برقرار میشود.
- سفر: اگر کسی رفته، بگذارید برود؛ راهِ خودتان را پیش بگیرید.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ دوگانهٔ «رفت رفت»، که سراسر پندِ گذشت است: هر خطا و رنجش و ماجرایی که گذشت، گذشته است. بیتِ سوم چکیدهٔ آن است: «هر کدورت را که بینی چون صفایی رفت رفت». تکرارِ ردیف آهنگی آرام و رهاکننده به غزل داده است.
موضوعها: دوستی و وفا · دعا و توکل · کامیابی و کار · معنویت و عرفان
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز