غزل ۸۲: آن ترک پری چهره که دوش از بر ما رفت

آن ترک پری چهره که دوش از بر ما رفت
آیا چه خطا دید که از راه خطا رفت؟

تا رفت مرا از نظر آن چشم جهان‌بین
کس واقف ما نیست که از دیده چه‌ها رفت

بر شمع نرفت از گذر آتش دل، دوش
آن دود که از سوز جگر بر سر ما رفت

دور از رخ تو دم به دم از گوشهٔ چشمم
سیلاب سرشک آمد و طوفان بلا رفت

از پای فتادیم چو آمد غم هجران
در درد بمردیم چو از دست دوا رفت

دل گفت وصالش به دعا باز توان یافت
عمریست که عمرم همه در کار دعا رفت

احرام چه بندیم؟ چو آن قبله نه این جاست
در سعی چه کوشیم؟ چو از مروه صفا رفت

دی گفت طبیب از سر حسرت چو مرا دید
هیهات که رنج تو ز قانون شفا رفت

ای دوست به پرسیدن حافظ قدمی نه
زان پیش که گویند که از دار فنا رفت

معنی ابیات

  1. آن ترک پری چهره که دوش از بر ما رفت / آیا چه خطا دید که از راه خطا رفت؟

    آن ترکِ پری‌چهره که دیشب از نزدِ ما رفت، آیا چه خطایی دید که از راهِ «خطا» رفت؟ (بازی با «خطا»: اشتباه و سرزمینِ خطا)

  2. تا رفت مرا از نظر آن چشم جهان‌بین / کس واقف ما نیست که از دیده چه‌ها رفت

    از وقتی آن چشمِ جهان‌بین از نظرم رفت، هیچ‌کس آگاه نیست که از چشمِ من چه‌ها رفت.

  3. بر شمع نرفت از گذر آتش دل، دوش / آن دود که از سوز جگر بر سر ما رفت

    دیشب از گذرِ آتشِ دل، بر شمع آن دودی نرفت که از سوزِ جگر بر سرِ ما رفت.

  4. دور از رخ تو دم به دم از گوشهٔ چشمم / سیلاب سرشک آمد و طوفان بلا رفت

    دور از روی تو، دم‌به‌دم از گوشهٔ چشمم سیلابِ اشک آمد و طوفانِ بلا رفت.

  5. از پای فتادیم چو آمد غم هجران / در درد بمردیم چو از دست دوا رفت

    چون غمِ جدایی آمد، از پا افتادیم؛ چون دارو از دست رفت، در درد مردیم.

  6. دل گفت وصالش به دعا باز توان یافت / عمریست که عمرم همه در کار دعا رفت

    دل گفت: وصالش را با دعا می‌توان بازیافت؛ عمری است که همهٔ عمرم در کارِ دعا رفت.

  7. احرام چه بندیم؟ چو آن قبله نه این جاست / در سعی چه کوشیم؟ چو از مروه صفا رفت

    چرا احرام ببندیم، وقتی آن قبله اینجا نیست؟ در سعی چه بکوشیم، وقتی از مروه «صفا» رفت؟

  8. دی گفت طبیب از سر حسرت چو مرا دید / هیهات که رنج تو ز قانون شفا رفت

    دیروز پزشک چون مرا دید از سرِ حسرت گفت: هیهات، که رنجِ تو از «قانونِ شفا» گذشت.

  9. ای دوست به پرسیدن حافظ قدمی نه / زان پیش که گویند که از دار فنا رفت

    ای دوست، برای احوال‌پرسیِ حافظ قدمی بردار، پیش از آنکه بگویند از سرای فانی رفت.

تعبیر فال

عزیزی از کنار شما رفته و نمی‌دانید چرا؛ این جدایی توانتان را گرفته است. مدت‌هاست که برای بازگشت او دعا می‌کنید. اکنون وقت شتاب و کارهای ظاهری نیست، چون آنچه می‌جویید اینجا نیست. صبور باشید و مراقب سلامت خود بمانید. از او بخواهید پیش از آنکه دیر شود حالتان را بپرسد.

درباره این غزل

غزلی در رفتنِ یار، با ردیفِ «رفت»، که سرشار از بازی با واژه‌هاست: «خطا» هم اشتباه است و هم سرزمینِ خطا، «صفا» هم کوهِ صفا در کنارِ مروه و هم پاکی، و «قانون» و «شفا» نامِ دو کتابِ نامدارِ ابن‌سینا هستند.

موضوع‌ها: امید و مژده · صبر · وصال · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا