غزل ۲۳۵: زهی خجسته زمانی که یار بازآید
زهی خجسته زمانی که یار بازآید
به کام غمزدگان غمگسار بازآید
به پیش خیل خیالش کشیدم ابلق چشم
بدان امید که آن شهسوار بازآید
اگر نه در خم چوگان او رود سر من
ز سر نگویم و سر خود چه کار بازآید
مقیم بر سر راهش نشستهام چون گرد
بدان هوس که بدین رهگذار بازآید
دلی که با سر زلفین او قراری داد
گمان مبر که بدان دل قرار بازآید
چه جورها که کشیدند بلبلان از دی
به بوی آن که دگر نوبهار بازآید
ز نقش بند قضا هست امید آن حافظ
که همچو سرو به دستم نگار بازآید
معنی ابیات
زهی خجسته زمانی که یار بازآید / به کام غمزدگان غمگسار بازآید
آفرین بر آن زمانِ خجستهای که یار بازآید و غمگسار به کامِ غمزدگان بازگردد.
به پیش خیل خیالش کشیدم ابلق چشم / بدان امید که آن شهسوار بازآید
اسبِ ابلقِ چشم را پیشِ لشکرِ خیالش کشیدم، به امیدِ آنکه آن شهسوار بازآید.
اگر نه در خم چوگان او رود سر من / ز سر نگویم و سر خود چه کار بازآید
اگر سرِ من در خمِ چوگانِ او نرود، دیگر از «سر» سخن نمیگویم؛ و سرِ من خود به چه کاری بازمیآید؟
مقیم بر سر راهش نشستهام چون گرد / بدان هوس که بدین رهگذار بازآید
مانندِ گرد بر سرِ راهش ساکن نشستهام، به این هوس که از این رهگذر بازآید.
دلی که با سر زلفین او قراری داد / گمان مبر که بدان دل قرار بازآید
دلی که با سرِ زلفِ او پیمان بست، گمان مبر که آرامش به آن دل بازگردد.
چه جورها که کشیدند بلبلان از دی / به بوی آن که دگر نوبهار بازآید
بلبلان از زمستان چه ستمها که کشیدند، به امیدِ آنکه دوباره نوبهار بازآید.
ز نقش بند قضا هست امید آن حافظ / که همچو سرو به دستم نگار بازآید
حافظ، از نقشبندِ قضا امید هست که نگار مانندِ سرو دوباره به دستم بازآید.
تعبیر فال
چشم به راه بازگشت کسی یا روزگاری خوش هستید و این انتظار بجاست؛ آنچه رفته بازخواهد گشت. دلی که به او بسته شده آرام نمیگیرد، اما زمستان همیشه نمیماند. همانجا که هستید بمانید و شکیبا باشید؛ سرنوشت کار را به سود شما رقم خواهد زد.
- نیت کلی: آنچه رفته بازخواهد گشت؛ زمستان همیشه نمیماند.
- عشق: چشمبهراهِ بازگشتِ کسی هستید و این انتظار بجاست؛ همانجا که هستید بمانید و شکیبا باشید.
- کار: روزگارِ خوشِ کاری که از دست رفته، بازمیگردد؛ سرنوشت به سودِ شما رقم میخورد.
- سفر: مسافری که چشمبهراهش هستید، بازمیگردد.
درباره این غزل
غزلی سراسر انتظار با ردیفِ «بازآید»، که بیتِ نخستش در شادیِ بازگشتِ عزیزان بسیار خوانده میشود: «زهی خجسته زمانی که یار بازآید». بیتِ ششم تمثیلی امیدبخش است: بلبلان جورِ زمستان را به بوی بازآمدنِ نوبهار تحمل میکنند.
موضوعها: امید و مژده · صبر · زیبایی · آغاز دوباره · وصال
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز