غزل ۲۳۶: اگر آن طایر قدسی ز درم بازآید

اگر آن طایر قدسی ز درم بازآید
عمر بگذشته به پیرانه سرم بازآید

دارم امید بر این اشک چو باران که دگر
برق دولت که برفت از نظرم بازآید

آن که تاج سر من خاک کف پایش بود
از خدا می‌طلبم تا به سرم بازآید

خواهم اندر عقبش رفت به یاران عزیز
شخصم ار بازنیاید خبرم بازآید

گر نثار قدم یار گرامی نکنم
گوهر جان به چه کار دگرم بازآید؟

کوس نو دولتی از بام سعادت بزنم
گر ببینم که مه نوسفرم بازآید

مانعش غلغل چنگ است و شکرخواب صبوح
ور نه گر بشنود آه سحرم بازآید

آرزومند رخ شاه چو ماهم حافظ
همتی تا به سلامت ز درم بازآید

معنی ابیات

  1. اگر آن طایر قدسی ز درم بازآید / عمر بگذشته به پیرانه سرم بازآید

    اگر آن پرندهٔ پاک و آسمانی دوباره از درم درآید، عمرِ گذشته در پیری به من بازمی‌گردد.

  2. دارم امید بر این اشک چو باران که دگر / برق دولت که برفت از نظرم بازآید

    به این اشکِ باران‌وار امید دارم که برقِ بختی که از چشمم رفت دوباره بازآید.

  3. آن که تاج سر من خاک کف پایش بود / از خدا می‌طلبم تا به سرم بازآید

    آن کس که خاکِ کفِ پایش تاجِ سرِ من بود، از خدا می‌خواهم که دوباره بر سرم بازآید.

  4. خواهم اندر عقبش رفت به یاران عزیز / شخصم ار بازنیاید خبرم بازآید

    می‌خواهم به دنبالش نزدِ یارانِ عزیز بروم؛ اگر خودم بازنیایم، خبرم بازآید.

  5. گر نثار قدم یار گرامی نکنم / گوهر جان به چه کار دگرم بازآید؟

    اگر گوهرِ جان را نثارِ قدمِ یارِ گرامی نکنم، به چه کارِ دیگری می‌آید؟

  6. کوس نو دولتی از بام سعادت بزنم / گر ببینم که مه نوسفرم بازآید

    اگر ببینم که ماهِ نوسفرم بازمی‌گردد، کوسِ بختِ تازه را از بامِ خوشبختی می‌کوبم.

  7. مانعش غلغل چنگ است و شکرخواب صبوح / ور نه گر بشنود آه سحرم بازآید

    آنچه مانعِ اوست غلغلهٔ چنگ و خوابِ خوشِ صبحگاهی است، وگرنه اگر آهِ سحرگاهی‌ام را بشنود بازمی‌آید.

  8. آرزومند رخ شاه چو ماهم حافظ / همتی تا به سلامت ز درم بازآید

    حافظ، آرزومندِ دیدارِ شاهِ ماه‌رو هستم؛ همتی کن تا به سلامت از درم بازآید.

تعبیر فال

دلتان با مسافر یا عزیزی دور است و آرزوی بازگشتش را دارید. امید داشته باشید؛ بخت رفته دوباره روی می‌کند و این دیدار شما را جوان و شاد خواهد کرد. او سرگرم کارها و خوشی‌های خود است و هنوز صدای شما را نشنیده؛ پیامتان را به او برسانید و برای سلامتش دعا کنید.

درباره این غزل

غزلی در آرزوی بازگشتِ کسی که رفته است، با ردیفِ «بازآید». برخی شارحان آن را خطاب به شاهی دانسته‌اند که از شیراز دور مانده بود، چنان‌که بیتِ پایانی از «شاهِ چو ماه» می‌گوید؛ اما غزل برای هر چشم‌به‌راهی خوانده می‌شود.

موضوع‌ها: عشق · امید و مژده · سفر و غربت · پول و دارایی · وصال · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا