غزل ۸۹: یا رب سببی ساز که یارم به سلامت
یا رب سببی ساز که یارم به سلامت
بازآید و برهاندم از بند ملامت
خاک ره آن یار سفرکرده بیارید
تا چشم جهان بین کنمش جای اقامت
فریاد که از شش جهتم راه ببستند
آن خال و خط و زلف و رخ و عارض و قامت
امروز که در دست توام مرحمتی کن
فردا که شوم خاک چه سود اشک ندامت
ای آن که به تقریر و بیان دم زنی از عشق
ما با تو نداریم سخن، خیر و سلامت
درویش مکن ناله ز شمشیر احبا
کاین طایفه از کشته ستانند غرامت
در خرقه زن آتش که خم ابروی ساقی
بر میشکند گوشهٔ محراب امامت
حاشا که من از جور و جفای تو بنالم
بیداد لطیفان همه لطف است و کرامت
کوته نکند بحث سر زلف تو حافظ
پیوسته شد این سلسله تا روز قیامت
معنی ابیات
یا رب سببی ساز که یارم به سلامت / بازآید و برهاندم از بند ملامت
خدایا، سببی بساز که یارم به سلامت بازآید و مرا از بندِ سرزنش برهاند.
خاک ره آن یار سفرکرده بیارید / تا چشم جهان بین کنمش جای اقامت
خاکِ راهِ آن یارِ سفرکرده را بیاورید، تا آن را در چشمِ جهانبینم جای دهم.
فریاد که از شش جهتم راه ببستند / آن خال و خط و زلف و رخ و عارض و قامت
فریاد، که از شش سو راهم را بستند: آن خال و خط و زلف و رخ و چهره و قامت.
امروز که در دست توام مرحمتی کن / فردا که شوم خاک چه سود اشک ندامت
امروز که در دستِ توام، مهربانی کن؛ فردا که خاک شوم، اشکِ پشیمانی چه سود؟
ای آن که به تقریر و بیان دم زنی از عشق / ما با تو نداریم سخن، خیر و سلامت
ای که با گفتار و بیان از عشق دم میزنی، ما با تو سخنی نداریم؛ خیر و سلامت!
درویش مکن ناله ز شمشیر احبا / کاین طایفه از کشته ستانند غرامت
ای درویش، از شمشیرِ دوستان ناله مکن، که این گروه از کشته تاوان میستانند.
در خرقه زن آتش که خم ابروی ساقی / بر میشکند گوشهٔ محراب امامت
آتش در خرقه بزن، که خمِ ابروی ساقی گوشهٔ محرابِ امامت را میشکند.
حاشا که من از جور و جفای تو بنالم / بیداد لطیفان همه لطف است و کرامت
حاشا که من از ستم و جفای تو بنالم؛ بیدادِ لطیفان همه لطف و کرامت است.
کوته نکند بحث سر زلف تو حافظ / پیوسته شد این سلسله تا روز قیامت
حافظ بحثِ سرِ زلفِ تو را کوتاه نمیکند؛ این رشته تا روزِ قیامت پیوسته است.
تعبیر فال
چشمبهراه بازگشت عزیزی هستید و دعای شما برای سلامت اوست؛ امید بازگشت هست. دل شما از هر سو گرفتار اوست و راه گریزی ندارید. از او بخواهید که تا فرصت هست مهربانی کند. از سختیهایی که از دوست میرسد گله نکنید و عشق را با عمل نشان دهید، نه با سخن.
- نیت کلی: نیک؛ چشمبهراهِ بازگشتِ عزیزی هستید و امیدِ بازگشت هست.
- عشق: دلتان از هر سو گرفتارِ اوست؛ از او بخواهید تا فرصت هست مهربانی کند.
- کار: عشق و درستی را با عمل نشان دهید، نه با سخن؛ از سختیهایی که از دوست میرسد گله نکنید.
- سفر: مسافر به سلامت بازمیگردد؛ برایش دعا کنید.
درباره این غزل
غزلی که با دعای بازگشتِ مسافر آغاز میشود، «یا رب سببی ساز که یارم به سلامت / بازآید»، و برای چشمبهراهان بسیار درخور است. بیتِ سوم شش سوی گرفتاری را برمیشمارد، و بیتِ چهارم پندی ماندگار است: «امروز که در دستِ توام مرحمتی کن / فردا که شوم خاک چه سود اشکِ ندامت».
موضوعها: عشق · امید و مژده · سفر و غربت · پول و دارایی · معنویت و عرفان · وصال
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز