غزل ۱۳: می‌دمد صبح و کله بست سحاب

می‌دمد صبح و کله بست سحاب
الصبوح الصبوح یا اصحاب

می‌چکد ژاله بر رخ لاله
المدام المدام یا احباب

می‌وزد از چمن نسیم بهشت
هان، بنوشید دم به دم می ناب

تخت زمرد زده است گل به چمن
راح چون لعل آتشین دریاب

در میخانه بسته‌اند دگر
افتتح یا مفتح الابواب

لب و دندانت را حقوق نمک
هست بر جان و سینه‌های کباب

این چنین موسمی عجب باشد
که ببندند میکده به شتاب

بر رخ ساقی پری پیکر
همچو حافظ بنوش بادهٔ ناب

معنی ابیات

  1. می‌دمد صبح و کله بست سحاب / الصبوح الصبوح یا اصحاب

    صبح می‌دمد و ابر سایبان بسته است؛ «بادهٔ صبحگاهی، بادهٔ صبحگاهی، ای یاران!»

  2. می‌چکد ژاله بر رخ لاله / المدام المدام یا احباب

    ژاله بر چهرهٔ لاله می‌چکد؛ «باده، باده، ای دوستان!»

  3. می‌وزد از چمن نسیم بهشت / هان، بنوشید دم به دم می ناب

    نسیمِ بهشت از چمن می‌وزد؛ هان، دم‌به‌دم بادهٔ ناب بنوشید.

  4. تخت زمرد زده است گل به چمن / راح چون لعل آتشین دریاب

    گل در چمن تختِ زمرد زده است؛ بادهٔ چون لعلِ آتشین را دریاب.

  5. در میخانه بسته‌اند دگر / افتتح یا مفتح الابواب

    باز درِ میخانه را بسته‌اند؛ «بگشا، ای گشایندهٔ درها!»

  6. لب و دندانت را حقوق نمک / هست بر جان و سینه‌های کباب

    لب و دندانت بر جان و سینه‌های کباب‌شده حقِ نمک دارند.

  7. این چنین موسمی عجب باشد / که ببندند میکده به شتاب

    شگفت است که در چنین فصلی میکده را با شتاب ببندند.

  8. بر رخ ساقی پری پیکر / همچو حافظ بنوش بادهٔ ناب

    بر چهرهٔ ساقیِ پری‌پیکر، مانندِ حافظ بادهٔ ناب بنوش.

تعبیر فال

صبحی تازه دمیده و وقت شادی و آغاز است. فرصت را از دست ندهید و کار را به فردا نیندازید. اگر دری به رویتان بسته شده، دل‌نگران نباشید و از خدا بخواهید که گشایندهٔ درهاست. این بسته بودن موقتی است و گشایش نزدیک.

درباره این غزل

غزلی بهاری و مُلَمَّع، با مصراع‌هایی عربی که بانگِ شادی را تکرار می‌کنند: «الصبوح الصبوح» و «المدام المدام». بیتِ پنجم، «افتتح یا مفتح الابواب»، دعایی آشناست برای گشودنِ درهای بسته، که حافظ آن را برای درِ بستهٔ میخانه آورده است.

موضوع‌ها: امید و مژده · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا