غزل ۲۶۰: ای سرو ناز حسن که خوش می‌روی به ناز

ای سرو ناز حسن که خوش می‌روی به ناز
عشاق را به ناز تو هر لحظه صد نیاز

فرخنده باد طلعت خوبت که در ازل
ببریده‌اند بر قد سروت قبای ناز

آن را که بوی عنبر زلف تو آرزوست
چون عود گو بر آتش سودا بسوز و ساز

پروانه را ز شمع بود سوز دل، ولی
بی شمع عارض تو دلم را بود گداز

صوفی که بی تو توبه ز می کرده بود، دوش
بشکست عهد، چون در میخانه دید باز

از طعنهٔ رقیب نگردد عیار من
چون زر اگر برند مرا در دهان گاز

دل کز طواف کعبهٔ کویت وقوف یافت
از شوق آن حریم ندارد سر حجاز

هر دم به خون دیده چه حاجت وضو؟ چو نیست
بی طاق ابروی تو، نماز مرا جواز

چون باده باز بر سر خم رفت کف‌زنان
حافظ که دوش از لب ساقی شنید راز

معنی ابیات

  1. ای سرو ناز حسن که خوش می‌روی به ناز / عشاق را به ناز تو هر لحظه صد نیاز

    ای سروِ نازِ زیبایی که با ناز خوش می‌خرامی، عاشقان در برابرِ نازِ تو هر لحظه صد نیاز دارند.

  2. فرخنده باد طلعت خوبت که در ازل / ببریده‌اند بر قد سروت قبای ناز

    دیدارِ خوبت فرخنده باد، که در ازل قبای ناز را بر قامتِ سروت دوخته‌اند.

  3. آن را که بوی عنبر زلف تو آرزوست / چون عود گو بر آتش سودا بسوز و ساز

    به آن کس که آرزوی بوی عنبرِ زلفِ تو را دارد، بگو مانندِ عود بر آتشِ سودا بسوز و بساز.

  4. پروانه را ز شمع بود سوز دل، ولی / بی شمع عارض تو دلم را بود گداز

    سوزِ دلِ پروانه از شمع است، اما دلِ من بی شمعِ چهرهٔ تو گداخته است.

  5. صوفی که بی تو توبه ز می کرده بود، دوش / بشکست عهد، چون در میخانه دید باز

    صوفی که بی تو از باده توبه کرده بود، دیشب چون درِ میخانه را باز دید، پیمان شکست.

  6. از طعنهٔ رقیب نگردد عیار من / چون زر اگر برند مرا در دهان گاز

    از طعنهٔ رقیب عیارِ من دگرگون نمی‌شود، حتی اگر مانندِ زر مرا در دهانِ گاز (انبر) ببرند.

  7. دل کز طواف کعبهٔ کویت وقوف یافت / از شوق آن حریم ندارد سر حجاز

    دلی که از طوافِ کعبهٔ کویت آگاه شد، از شوقِ آن حریم سرِ سفرِ حجاز ندارد.

  8. هر دم به خون دیده چه حاجت وضو؟ چو نیست / بی طاق ابروی تو، نماز مرا جواز

    چه نیازی است که هر دم با خونِ دیده وضو بگیرم، وقتی بی طاقِ ابروی تو نمازم روا نیست؟

  9. چون باده باز بر سر خم رفت کف‌زنان / حافظ که دوش از لب ساقی شنید راز

    حافظ، که دیشب از لبِ ساقی رازی شنید، مانندِ باده دوباره کف‌زنان بر سرِ خم رفت.

تعبیر فال

دلبستهٔ کسی هستید که از زیبایی و ناز خود آگاه است و شما را در نیاز نگه می‌دارد. این راه سوختن و ساختن می‌خواهد. طعنهٔ دیگران از ارزش شما نمی‌کاهد؛ در آزمون سربلند بیرون می‌آیید. آنچه را که بی او کنار گذاشته بودید دوباره از سر خواهید گرفت و خبری خوش دلتان را شاد خواهد کرد.

درباره این غزل

غزلی که بیتِ ششمش استواریِ عاشق را با تصویرِ زرِ ناب نشان می‌دهد: «از طعنهٔ رقیب نگردد عیارِ من / چون زر اگر برند مرا در دهانِ گاز». بیتِ هفتم کوی یار را کعبه‌ای می‌داند که دل را از سفرِ حجاز بی‌نیاز می‌کند.

موضوع‌ها: امید و مژده · معنویت و عرفان · زیبایی · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا