غزل ۱۴: گفتم ای سلطان خوبان رحم کن بر این غریب
گفتم ای سلطان خوبان رحم کن بر این غریب
گفت در دنبال دل، ره گم کند مسکین غریب
گفتمش مگذر زمانی، گفت معذورم بدار
خانه پروردی چه تاب آرد غم چندین غریب
خفته بر سنجاب شاهی نازنینی را چه غم؟
گر ز خار و خاره سازد بستر و بالین غریب
ای که در زنجیر زلفت جای چندین آشناست
خوش فتاد آن خال مشکین بر رخ رنگین غریب
مینماید عکس می، در رنگ روی مه وشت
همچو برگ ارغوان بر صفحهٔ نسرین، غریب
بس غریب افتاده است آن مور خط، گرد رخت
گرچه نبود در نگارستان، خط مشکین غریب
گفتم ای شام غریبان طرهٔ شبرنگ تو
در سحرگاهان حذر کن چون بنالد این غریب
گفت حافظ آشنایان در مقام حیرتند
دور نبود گر نشیند خسته و مسکین غریب
معنی ابیات
گفتم ای سلطان خوبان رحم کن بر این غریب / گفت در دنبال دل، ره گم کند مسکین غریب
گفتم: ای پادشاهِ زیبارویان، بر این غریب رحم کن. گفت: غریبِ بیچاره در پیِ دل راه را گم میکند.
گفتمش مگذر زمانی، گفت معذورم بدار / خانه پروردی چه تاب آرد غم چندین غریب
گفتمش: لحظهای بمان. گفت: معذورم بدار؛ نازپروردهٔ خانه چگونه تابِ غمِ اینهمه غریب را بیاورد؟
خفته بر سنجاب شاهی نازنینی را چه غم؟ / گر ز خار و خاره سازد بستر و بالین غریب
نازنینی که بر پوستِ سنجابِ شاهانه خفته، چه غم دارد اگر غریب از خار و سنگ بستر و بالین بسازد؟
ای که در زنجیر زلفت جای چندین آشناست / خوش فتاد آن خال مشکین بر رخ رنگین غریب
ای که در زنجیرِ زلفت جای اینهمه آشناست، آن خالِ مشکین بر چهرهٔ رنگینت چه غریب و خوش افتاده است!
مینماید عکس می، در رنگ روی مه وشت / همچو برگ ارغوان بر صفحهٔ نسرین، غریب
عکسِ باده در رنگِ روی ماهمانندت، مانندِ برگِ ارغوان بر صفحهٔ نسرین، شگفتانگیز مینماید.
بس غریب افتاده است آن مور خط، گرد رخت / گرچه نبود در نگارستان، خط مشکین غریب
آن خطِ نازک (موی تازهرسته) گردِ رخسارت بسیار غریب افتاده است، هرچند در نگارستان، خطِ مشکین غریب نیست.
گفتم ای شام غریبان طرهٔ شبرنگ تو / در سحرگاهان حذر کن چون بنالد این غریب
گفتم: ای که زلفِ شبرنگت شامِ غریبان است، سحرگاه که این غریب بنالد، بپرهیز.
گفت حافظ آشنایان در مقام حیرتند / دور نبود گر نشیند خسته و مسکین غریب
حافظ گفت: آشنایان در مقامِ حیرتاند؛ دور نیست اگر غریبِ خسته و بیچاره تنها بنشیند.
تعبیر فال
احساس غربت و بیپناهی میکنید و از کسی انتظار توجه دارید که حال شما را درنمییابد. خود را سرزنش نکنید؛ این بیاعتنایی از ناآگاهی اوست نه از کمارزشی شما. به خواهش و اصرار ادامه ندهید و به خدا توکل کنید. این حال میگذرد و آه دل شما بیپاسخ نمیماند.
- نیت کلی: احساسِ غربت و بیپناهی میکنید؛ این حال میگذرد و آهِ دلتان بیپاسخ نمیماند.
- عشق: از کسی توجه میخواهید که حالِ شما را درنمییابد؛ این از ناآگاهیِ اوست، نه از کمارزشیِ شما. بیش از این اصرار نکنید.
- کار: خود را سرزنش نکنید و به خدا توکل کنید.
- سفر: در غربت هستید یا به آن میاندیشید؛ دلتان را با یادِ آشنایان گرم نگه دارید.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ «غریب» که این واژه را در دو معنا میآورد: بیگانهٔ دور از خانه، و شگفت و نادر. نیمی از غزل گفتوگوی عاشقِ غریب با یارِ نازپرورده است و نیمِ دیگر وصفِ زیباییِ «غریبِ» او.
موضوعها: دعا و توکل · سفر و غربت · زیبایی
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز