غزل ۲۰۵: تا ز میخانه و می نام و نشان خواهد بود

تا ز میخانه و می نام و نشان خواهد بود
سر ما خاک ره پیر مغان خواهد بود

حلقهٔ پیر مغان از ازلم در گوش است
بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود

بر سر تربت ما چون گذری همت خواه
که زیارتگه رندان جهان خواهد بود

برو ای زاهد خودبین که ز چشم من و تو
راز این پرده نهان است و نهان خواهد بود

ترک عاشق‌کش من مست برون رفت امروز
تا دگر خون که از دیده روان خواهد بود

چشمم آن دم که ز شوق تو نهد سر به لحد
تا دم صبح قیامت نگران خواهد بود

بخت حافظ گر از این گونه مدد خواهد کرد
زلف معشوقه به دست دگران خواهد بود

معنی ابیات

  1. تا ز میخانه و می نام و نشان خواهد بود / سر ما خاک ره پیر مغان خواهد بود

    تا از میخانه و باده نام و نشانی باقی است، سرِ ما خاکِ راهِ پیرِ مغان خواهد بود.

  2. حلقهٔ پیر مغان از ازلم در گوش است / بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود

    حلقهٔ بندگیِ پیرِ مغان از ازل در گوشِ من است؛ همانیم که بودیم و همان خواهیم بود.

  3. بر سر تربت ما چون گذری همت خواه / که زیارتگه رندان جهان خواهد بود

    چون بر سرِ گورِ ما بگذری، همت و دعا بخواه، که زیارتگاهِ رندانِ جهان خواهد بود.

  4. برو ای زاهد خودبین که ز چشم من و تو / راز این پرده نهان است و نهان خواهد بود

    ای زاهدِ خودبین برو، که رازِ این پرده از چشمِ من و تو پنهان است و پنهان خواهد ماند.

  5. ترک عاشق‌کش من مست برون رفت امروز / تا دگر خون که از دیده روان خواهد بود

    یارِ ترکِ عاشق‌کشِ من امروز مست بیرون رفت؛ ببینیم دیگر خونِ چه کسی از دیده روان خواهد شد.

  6. چشمم آن دم که ز شوق تو نهد سر به لحد / تا دم صبح قیامت نگران خواهد بود

    چشمِ من، آنگاه که از شوقِ تو سر بر خاکِ گور بنهد، تا صبحِ قیامت چشم‌به‌راه خواهد ماند.

  7. بخت حافظ گر از این گونه مدد خواهد کرد / زلف معشوقه به دست دگران خواهد بود

    اگر بختِ حافظ این‌گونه یاری کند، زلفِ معشوق به دستِ دیگران خواهد بود.

تعبیر فال

بر راه و باوری که از آغاز داشته‌اید استوار بمانید؛ پایداری شما مایهٔ نیک‌نامی خواهد بود. با کسانی که خود را داناتر از همه می‌دانند بحث نکنید، زیرا راز کار بر هیچ‌کس آشکار نیست. اما تنها به بخت تکیه نکنید؛ اگر دست روی دست بگذارید، آنچه می‌خواهید نصیب دیگران می‌شود.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «خواهد بود» در پایداری بر راهی دیرین: «بر همانیم که بودیم و همان خواهد بود». بیتِ سوم گویی پیشگوییِ شاعر دربارهٔ آرامگاهِ خود است، «که زیارتگهِ رندانِ جهان خواهد بود»، و امروز حافظیهٔ شیراز به‌راستی چنین است.

موضوع‌ها: پند و راهنمایی · بخت و دگرگونی روزگار · معنویت و عرفان · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا