غزل ۲۰۴: یاد باد آن که نهانت نظری با ما بود

یاد باد آن که نهانت نظری با ما بود
رقم مهر تو بر چهرهٔ ما پیدا بود

یاد باد آن که چو چشمت به عتابم می‌کشت
معجز عیسویت در لب شکرخا بود

یاد باد آن که صبوحی زده در مجلس انس
جز من و یار نبودیم و خدا با ما بود

یاد باد آن که رخت شمع طرب می‌افروخت
وین دل سوخته پروانهٔ ناپروا بود

یاد باد آن که در آن بزمگه خلق و ادب
آن که او خندهٔ مستانه زدی صهبا بود

یاد باد آن که چو یاقوت قدح خنده زدی
در میان من و لعل تو حکایت‌ها بود

یاد باد آن که نگارم چو کمر بربستی
در رکابش مه نو پیک جهان پیما بود

یاد باد آن که خرابات نشین بودم و مست
وآنچه در مسجدم امروز کم است آنجا بود

یاد باد آن که به اصلاح شما می‌شد راست
نظم هر گوهر ناسفته که حافظ را بود

معنی ابیات

  1. یاد باد آن که نهانت نظری با ما بود / رقم مهر تو بر چهرهٔ ما پیدا بود

    یاد باد روزگاری که پنهانی به ما نظری داشتی و نشانِ مهرِ تو بر چهرهٔ ما پیدا بود.

  2. یاد باد آن که چو چشمت به عتابم می‌کشت / معجز عیسویت در لب شکرخا بود

    یاد باد آنگاه که چشمت با خشم مرا می‌کشت، و معجزهٔ عیسی‌وارِ زنده کردن در لبِ شکرخندت بود.

  3. یاد باد آن که صبوحی زده در مجلس انس / جز من و یار نبودیم و خدا با ما بود

    یاد باد آنگاه که صبحگاهان در مجلسِ انس باده نوشیده بودیم؛ جز من و یار کسی نبود و خدا با ما بود.

  4. یاد باد آن که رخت شمع طرب می‌افروخت / وین دل سوخته پروانهٔ ناپروا بود

    یاد باد آنگاه که رخسارت شمعِ شادی را روشن می‌کرد و این دلِ سوخته پروانهٔ بی‌پروای آن بود.

  5. یاد باد آن که در آن بزمگه خلق و ادب / آن که او خندهٔ مستانه زدی صهبا بود

    یاد باد آنگاه که در آن بزمگاهِ خوش‌خویی و ادب، تنها کسی که خندهٔ مستانه می‌زد، باده بود.

  6. یاد باد آن که چو یاقوت قدح خنده زدی / در میان من و لعل تو حکایت‌ها بود

    یاد باد آنگاه که جامِ یاقوتی می‌خندید، و میانِ من و لبِ لعلِ تو حکایت‌ها بود.

  7. یاد باد آن که نگارم چو کمر بربستی / در رکابش مه نو پیک جهان پیما بود

    یاد باد آنگاه که چون نگارم کمر می‌بست، ماهِ نو پیکِ جهان‌پیمای رکابش بود.

  8. یاد باد آن که خرابات نشین بودم و مست / وآنچه در مسجدم امروز کم است آنجا بود

    یاد باد آنگاه که خرابات‌نشین و مست بودم، و آنچه امروز در مسجد کم دارم آنجا بود.

  9. یاد باد آن که به اصلاح شما می‌شد راست / نظم هر گوهر ناسفته که حافظ را بود

    یاد باد آنگاه که نظمِ هر گوهرِ ناسفته‌ای که حافظ داشت، با اصلاحِ شما راست می‌شد.

تعبیر فال

دلتان با روزهای خوش گذشته و دوستی‌ای است که اکنون کم‌رنگ شده. آن یاد را گرامی بدارید، اما در آن نمانید. آنچه امروز در جایگاه تازه‌تان کم دارید، همان صفا و یکدلی گذشته است؛ بکوشید آن را دوباره بیابید. از کسانی که روزی شما را راهنمایی کردند قدرشناسی کنید.

درباره این غزل

غزلی سراسر یادآوری، با «یاد باد آن که» در آغازِ هر بیت و ردیفِ «بود» در پایان. حافظ روزهای خوشِ گذشته را یکی‌یکی برمی‌شمارد و در بیتِ هشتم همه را در یک مصراع می‌سنجد: آنچه امروز در مسجد کم است، آنجا بود. بیتِ پایانی از کسی سپاس می‌گوید که شعرِ او را اصلاح می‌کرد.

موضوع‌ها: شادی و غنیمت دم · زیبایی · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا