غزل ۲۱۷: مسلمانان مرا وقتی دلی بود

مسلمانان مرا وقتی دلی بود
که با وی گفتمی گر مشکلی بود

به گردابی چو می‌افتادم از غم
به تدبیرش امید ساحلی بود

دلی همدرد و یاری مصلحت بین
که استظهار هر اهل دلی بود

ز من ضایع شد اندر کوی جانان
چه دامنگیر یا رب منزلی بود

هنر بی‌عیب حرمان نیست لیکن
ز من محروم‌تر کی سائلی بود؟

بر این جان پریشان رحمت آرید
که وقتی کاردانی کاملی بود

مرا تا عشق تعلیم سخن کرد
حدیثم نکتهٔ هر محفلی بود

مگو دیگر که حافظ نکته‌دان است
که ما دیدیم و محکم جاهلی بود

معنی ابیات

  1. مسلمانان مرا وقتی دلی بود / که با وی گفتمی گر مشکلی بود

    ای مسلمانان، زمانی دلی داشتم که اگر مشکلی بود با او می‌گفتم.

  2. به گردابی چو می‌افتادم از غم / به تدبیرش امید ساحلی بود

    وقتی از غم در گردابی می‌افتادم، به تدبیرِ او امیدِ ساحلی بود.

  3. دلی همدرد و یاری مصلحت بین / که استظهار هر اهل دلی بود

    دلی همدرد و یاری مصلحت‌بین که پشتوانهٔ هر اهلِ دلی بود.

  4. ز من ضایع شد اندر کوی جانان / چه دامنگیر یا رب منزلی بود

    آن دل در کوی جانان از دستم رفت؛ خدایا، چه منزلِ دامنگیری بود!

  5. هنر بی‌عیب حرمان نیست لیکن / ز من محروم‌تر کی سائلی بود؟

    هنرِ بی‌عیب از محرومیت خالی نیست، اما کی سائلی محروم‌تر از من بود؟

  6. بر این جان پریشان رحمت آرید / که وقتی کاردانی کاملی بود

    بر این جانِ پریشان رحم آورید، که زمانی کاردانی کامل بود.

  7. مرا تا عشق تعلیم سخن کرد / حدیثم نکتهٔ هر محفلی بود

    از وقتی عشق به من سخن آموخت، سخنم نقلِ هر محفلی بود.

  8. مگو دیگر که حافظ نکته‌دان است / که ما دیدیم و محکم جاهلی بود

    دیگر مگو که حافظ نکته‌دان است، که ما دیدیم و او نادانی تمام‌عیار بود.

تعبیر فال

آرامش و تدبیری را که پیش‌تر در سختی‌ها یاورتان بود در راه دلبستگی از دست داده‌اید و اکنون خود را سرگشته می‌بینید. این حال را بر خود سخت نگیرید؛ هنرمندان و صاحب‌دلان نیز بی‌نصیبی می‌کشند. به توانایی پیشین خود باز خواهید گشت. فروتن بمانید و از دوستی دلسوز یاری بخواهید.

درباره این غزل

غزلی که با خطابی پرسوز آغاز می‌شود: «مسلمانان، مرا وقتی دلی بود / که با وی گفتمی گر مشکلی بود». این غزل از دلی سخن می‌گوید که روزگاری همدم و چاره‌گر بود و در کوی جانان گم شد، و بیتِ پایانی با فروتنی‌ای طنزآمیز نکته‌دانیِ شاعر را انکار می‌کند.

موضوع‌ها: عشق · امید و مژده

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا