غزل ۳۲۸: من که باشم که بر آن خاطر عاطر گذرم؟

من که باشم که بر آن خاطر عاطر گذرم؟
لطف‌ها می‌کنی ای خاک درت، تاج سرم

دلبرا بنده نوازیت که آموخت؟ بگو
که من این ظن، به رقیبان تو هرگز نبرم

همتم بدرقهٔ راه کن ای طایر قدس
که دراز است ره مقصد و من نوسفرم

ای نسیم سحری بندگی من برسان
که فراموش مکن وقت دعای سحرم

خرم آن روز کز این مرحله بربندم بار
و از سر کوی تو پرسند رفیقان خبرم

حافظا شاید اگر در طلب گوهر وصل
دیده دریا کنم از اشک و در او غوطه خورم

پایهٔ نظم بلند است و جهان گیر بگو
تا کند پادشه بحر دهان پر گهرم

معنی ابیات

  1. من که باشم که بر آن خاطر عاطر گذرم؟ / لطف‌ها می‌کنی ای خاک درت، تاج سرم

    من که باشم که بر آن خاطرِ عطرآگین بگذرم؟ ای که خاکِ درت تاجِ سرِ من است، لطف‌ها می‌کنی.

  2. دلبرا بنده نوازیت که آموخت؟ بگو / که من این ظن، به رقیبان تو هرگز نبرم

    ای دلبر، بگو بنده‌نوازی را چه کسی به تو آموخت؟ که من هرگز این گمان را به رقیبانِ تو نمی‌برم.

  3. همتم بدرقهٔ راه کن ای طایر قدس / که دراز است ره مقصد و من نوسفرم

    ای پرندهٔ قدسی، همتِ خود را بدرقهٔ راهم کن، که راهِ مقصد دراز است و من تازه‌سفرم.

  4. ای نسیم سحری بندگی من برسان / که فراموش مکن وقت دعای سحرم

    ای نسیمِ سحرگاهی، بندگیِ مرا برسان و بگو که مرا هنگامِ دعای سحرگاه فراموش مکن.

  5. خرم آن روز کز این مرحله بربندم بار / و از سر کوی تو پرسند رفیقان خبرم

    خوشا روزی که از این منزل بار ببندم و یاران از سرِ کوی تو خبرم را بپرسند.

  6. حافظا شاید اگر در طلب گوهر وصل / دیده دریا کنم از اشک و در او غوطه خورم

    حافظ، سزاست اگر در جست‌وجوی گوهرِ وصل، دیده را از اشک دریا کنم و در آن غوطه بخورم.

  7. پایهٔ نظم بلند است و جهان گیر بگو / تا کند پادشه بحر دهان پر گهرم

    پایهٔ شعر بلند است و جهانگیر؛ بگو تا پادشاهِ دریا (دریادل) دهانم را پر از گوهر کند.

تعبیر فال

کسی که دوستش دارید به شما لطف کرده و شما را به یاد آورده است؛ بیش از آنچه انتظار داشتید. راهی دراز در پیش دارید و تازه‌کارید؛ از او و از نیکان دعا و همت بخواهید. برای رسیدن به مقصود آماده‌اید هر سختی را بپذیرید. هنر و سخن شما ارزشمند است و پاداشی درخور خواهد یافت.

درباره این غزل

غزلی فروتنانه که بیتِ سومش دعای پرآوازهٔ رهروان است: «همتم بدرقهٔ راه کن ای طایرِ قدس / که دراز است رهِ مقصد و من نوسفرم». بیتِ چهارم درخواستی لطیف دارد: مرا در دعای سحرگاه فراموش مکن.

موضوع‌ها: دعا و توکل · آغاز دوباره · وصال

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا