غزل ۳۳۵: در خرابات مغان گر گذر افتد بازم

در خرابات مغان گر گذر افتد بازم
حاصل خرقه و سجاده، روان دربازم

حلقهٔ توبه گر امروز چو زهاد زنم
خازن میکده فردا نکند در، بازم

ور چو پروانه دهد دست، فراغ بالی
جز بدان عارض شمعی نبود پروازم

صحبت حور نخواهم که بود عین قصور
با خیال تو اگر با دگری پردازم

سر سودای تو در سینه بماندی پنهان
چشم تر دامن اگر فاش نکردی رازم

مرغ سان از قفس خاک هوایی گشتم
به هوایی که مگر صید کند شهبازم

همچو چنگ ار به کناری ندهی کام دلم
از لب خویش چو نی یک نفسی بنوازم

ماجرای دل خون گشته نگویم با کس
زان که جز تیغ غمت نیست کسی دمسازم

گر به هر موی، سری بر تن حافظ باشد
همچو زلفت همه را در قدمت اندازم

معنی ابیات

  1. در خرابات مغان گر گذر افتد بازم / حاصل خرقه و سجاده، روان دربازم

    اگر دوباره گذرم به خراباتِ مغان بیفتد، حاصلِ خرقه و سجاده را بی‌درنگ می‌بازم.

  2. حلقهٔ توبه گر امروز چو زهاد زنم / خازن میکده فردا نکند در، بازم

    اگر امروز مانندِ زاهدان حلقهٔ توبه را بکوبم، فردا نگهبانِ میکده در را به رویم باز نمی‌کند.

  3. ور چو پروانه دهد دست، فراغ بالی / جز بدان عارض شمعی نبود پروازم

    و اگر مانندِ پروانه آسودگیِ بال دست دهد، پروازم جز به سوی آن چهرهٔ شمع‌مانند نیست.

  4. صحبت حور نخواهم که بود عین قصور / با خیال تو اگر با دگری پردازم

    همنشینیِ حور را نمی‌خواهم، که اگر با خیالِ تو به دیگری بپردازم، عینِ کوتاهی است.

  5. سر سودای تو در سینه بماندی پنهان / چشم تر دامن اگر فاش نکردی رازم

    سودای تو در سینه پنهان می‌ماند، اگر چشمِ تردامن رازم را فاش نمی‌کرد.

  6. مرغ سان از قفس خاک هوایی گشتم / به هوایی که مگر صید کند شهبازم

    مانندِ پرنده از قفسِ خاک هوایی شدم، به این هوس که شاید شهبازی مرا شکار کند.

  7. همچو چنگ ار به کناری ندهی کام دلم / از لب خویش چو نی یک نفسی بنوازم

    اگر مانندِ چنگ در کنارت کامِ دلم را ندهی، دست‌کم مانندِ نی یک نفس از لبت مرا بنواز.

  8. ماجرای دل خون گشته نگویم با کس / زان که جز تیغ غمت نیست کسی دمسازم

    ماجرای دلِ خون‌شده را با کسی نمی‌گویم، زیرا جز تیغِ غمِ تو همدمی ندارم.

  9. گر به هر موی، سری بر تن حافظ باشد / همچو زلفت همه را در قدمت اندازم

    اگر بر تنِ حافظ به شمارِ هر مو سری باشد، همه را مانندِ زلفت در قدمت می‌اندازم.

تعبیر فال

اگر فرصت دوباره‌ای برای آنچه دلتان می‌خواهد پیش آید، همه چیز را برای آن می‌دهید. از تصمیمی که خلاف دلتان است بپرهیزید، که درها را به روی شما می‌بندد. دل شما تنها به یک سو پر می‌کشد و جز او کسی را نمی‌خواهد. رازتان آشکار شده است. اگر کام کامل ممکن نیست، به اندکی مهر نیز خرسند باشید.

درباره این غزل

غزلی که بیتِ دومش با طنزی ظریف از توبهٔ ریایی پرهیز می‌کند: اگر امروز مانندِ زاهدان توبه کنم، فردا درِ میکده بسته است. بیتِ هفتم تصویرِ چنگ و نی را دارد: اگر کام نمی‌دهی، دست‌کم مانندِ نی یک نفس مرا بنواز.

موضوع‌ها: پند و راهنمایی · دل‌شکستگی · معنویت و عرفان · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا