غزل ۳۶۹: ما ز یاران چشم یاری داشتیم

ما ز یاران چشم یاری داشتیم
خود غلط بود آنچه ما پنداشتیم

تا درخت دوستی بر کی دهد
حالیا رفتیم و تخمی کاشتیم

گفت‌و‌گو آیین درویشی نبود
ور نه با تو ماجراها داشتیم

شیوهٔ چشمت فریب جنگ داشت
ما غلط کردیم و صلح انگاشتیم

گلبن حسنت نه خود شد دلفروز
ما دم همت بر او بگماشتیم

نکته‌ها رفت و شکایت کس نکرد
جانب حرمت فرو نگذاشتیم

گفت خود دادی به ما دل حافظا
ما محصل بر کسی نگماشتیم

معنی ابیات

  1. ما ز یاران چشم یاری داشتیم / خود غلط بود آنچه ما پنداشتیم

    ما از یاران چشمِ یاری داشتیم؛ خود اشتباه بود آنچه پنداشتیم.

  2. تا درخت دوستی بر کی دهد / حالیا رفتیم و تخمی کاشتیم

    تا ببینیم درختِ دوستی کی بار می‌دهد؛ اکنون رفتیم و بذری کاشتیم.

  3. گفت‌و‌گو آیین درویشی نبود / ور نه با تو ماجراها داشتیم

    بگومگو آیینِ درویشی نبود، وگرنه با تو ماجراها داشتیم.

  4. شیوهٔ چشمت فریب جنگ داشت / ما غلط کردیم و صلح انگاشتیم

    شیوهٔ چشمت فریبِ جنگ داشت؛ ما اشتباه کردیم و آن را صلح پنداشتیم.

  5. گلبن حسنت نه خود شد دلفروز / ما دم همت بر او بگماشتیم

    گلبنِ زیباییِ تو خودبه‌خود دل‌افروز نشد؛ ما نفسِ همتمان را بر آن گماشتیم.

  6. نکته‌ها رفت و شکایت کس نکرد / جانب حرمت فرو نگذاشتیم

    نکته‌ها گذشت و کسی شکایت نکرد؛ جانبِ احترام را فرو نگذاشتیم.

  7. گفت خود دادی به ما دل حافظا / ما محصل بر کسی نگماشتیم

    (یار) گفت: حافظ، خودت دلت را به ما دادی؛ ما کسی را برای گرفتنش نفرستادیم.

تعبیر فال

از دوستان انتظار یاری داشتید و برآورده نشد؛ بپذیرید که گمانتان خطا بود. با این حال دانهٔ دوستی را کاشته‌اید و باید ببینید کی بار می‌دهد. از گله و بگومگو بپرهیزید و احترام را نگه دارید. نشانه‌های او را بد فهمیده بودید. به یاد داشته باشید که خودتان دل دادید و کسی شما را وادار نکرد.

درباره این غزل

غزلی کوتاه در دلشکستگی از دوستان، که با مطلعِ پرنقلِ «ما ز یاران چشمِ یاری داشتیم / خود غلط بود آنچه ما پنداشتیم» آغاز می‌شود. با همهٔ ناامیدی، لحنش آرام و باوقار است: شاعر شکایت نمی‌کند، حرمت را نگه می‌دارد و هنوز به بذرِ دوستی که کاشته امید دارد.

موضوع‌ها: دوستی و وفا · زیبایی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا