غزل ۳۶۹: ما ز یاران چشم یاری داشتیم
ما ز یاران چشم یاری داشتیم
خود غلط بود آنچه ما پنداشتیم
تا درخت دوستی بر کی دهد
حالیا رفتیم و تخمی کاشتیم
گفتوگو آیین درویشی نبود
ور نه با تو ماجراها داشتیم
شیوهٔ چشمت فریب جنگ داشت
ما غلط کردیم و صلح انگاشتیم
گلبن حسنت نه خود شد دلفروز
ما دم همت بر او بگماشتیم
نکتهها رفت و شکایت کس نکرد
جانب حرمت فرو نگذاشتیم
گفت خود دادی به ما دل حافظا
ما محصل بر کسی نگماشتیم
معنی ابیات
ما ز یاران چشم یاری داشتیم / خود غلط بود آنچه ما پنداشتیم
ما از یاران چشمِ یاری داشتیم؛ خود اشتباه بود آنچه پنداشتیم.
تا درخت دوستی بر کی دهد / حالیا رفتیم و تخمی کاشتیم
تا ببینیم درختِ دوستی کی بار میدهد؛ اکنون رفتیم و بذری کاشتیم.
گفتوگو آیین درویشی نبود / ور نه با تو ماجراها داشتیم
بگومگو آیینِ درویشی نبود، وگرنه با تو ماجراها داشتیم.
شیوهٔ چشمت فریب جنگ داشت / ما غلط کردیم و صلح انگاشتیم
شیوهٔ چشمت فریبِ جنگ داشت؛ ما اشتباه کردیم و آن را صلح پنداشتیم.
گلبن حسنت نه خود شد دلفروز / ما دم همت بر او بگماشتیم
گلبنِ زیباییِ تو خودبهخود دلافروز نشد؛ ما نفسِ همتمان را بر آن گماشتیم.
نکتهها رفت و شکایت کس نکرد / جانب حرمت فرو نگذاشتیم
نکتهها گذشت و کسی شکایت نکرد؛ جانبِ احترام را فرو نگذاشتیم.
گفت خود دادی به ما دل حافظا / ما محصل بر کسی نگماشتیم
(یار) گفت: حافظ، خودت دلت را به ما دادی؛ ما کسی را برای گرفتنش نفرستادیم.
تعبیر فال
از دوستان انتظار یاری داشتید و برآورده نشد؛ بپذیرید که گمانتان خطا بود. با این حال دانهٔ دوستی را کاشتهاید و باید ببینید کی بار میدهد. از گله و بگومگو بپرهیزید و احترام را نگه دارید. نشانههای او را بد فهمیده بودید. به یاد داشته باشید که خودتان دل دادید و کسی شما را وادار نکرد.
- نیت کلی: از دوستان انتظارِ یاری داشتید و برآورده نشد؛ بپذیرید که گمانتان خطا بود.
- عشق: نشانههای او را بد فهمیده بودید؛ به یاد داشته باشید که خود دل دادید و کسی وادارتان نکرد.
- کار: دانهٔ دوستی را کاشتهاید؛ ببینید کی بار میدهد. از گله و بگومگو بپرهیزید و احترام را نگه دارید.
- سفر: سفر را به امیدِ کمکِ دیگران برنامهریزی نکنید؛ روی خودتان حساب کنید.
درباره این غزل
غزلی کوتاه در دلشکستگی از دوستان، که با مطلعِ پرنقلِ «ما ز یاران چشمِ یاری داشتیم / خود غلط بود آنچه ما پنداشتیم» آغاز میشود. با همهٔ ناامیدی، لحنش آرام و باوقار است: شاعر شکایت نمیکند، حرمت را نگه میدارد و هنوز به بذرِ دوستی که کاشته امید دارد.
موضوعها: دوستی و وفا · زیبایی
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز