غزل ۳۷۰: صلاح از ما چه می‌جویی؟ که مستان را صلا گفتیم

صلاح از ما چه می‌جویی؟ که مستان را صلا گفتیم
به دور نرگس مستت سلامت را دعا گفتیم

در میخانه‌ام بگشا که هیچ از خانقه نگشود
گرت باور بود ور نه سخن این بود و ما گفتیم

من از چشم تو ای ساقی خراب افتاده‌ام لیکن
بلایی کز حبیب آید هزارش مرحبا گفتیم

اگر بر من نبخشایی پشیمانی خوری آخر
به خاطر دار این معنی که در خدمت کجا گفتیم

قدت گفتم که شمشاد است؛ بس خجلت به بار آورد
که این نسبت چرا کردیم و این بهتان چرا گفتیم

جگر چون نافه‌ام خون گشت کم زینم نمی‌باید
جزای آن که با زلفت سخن از چین خطا گفتیم

تو آتش گشتی ای حافظ ولی با یار درنگرفت
ز بدعهدی گل گویی حکایت با صبا گفتیم

معنی ابیات

  1. صلاح از ما چه می‌جویی؟ که مستان را صلا گفتیم / به دور نرگس مستت سلامت را دعا گفتیم

    از ما پارسایی چه می‌جویی؟ که مستان را به مستی خواندیم، و در دورانِ نرگسِ مستِ تو با سلامت وداع کردیم.

  2. در میخانه‌ام بگشا که هیچ از خانقه نگشود / گرت باور بود ور نه سخن این بود و ما گفتیم

    درِ میخانه را به رویم بگشا، که از خانقاه هیچ گشایشی ندیدم؛ باور داری یا نه، سخن همین بود و ما گفتیم.

  3. من از چشم تو ای ساقی خراب افتاده‌ام لیکن / بلایی کز حبیب آید هزارش مرحبا گفتیم

    ای ساقی، از چشمِ تو خراب افتاده‌ام، اما به بلایی که از حبیب بیاید هزار بار خوشامد گفتیم.

  4. اگر بر من نبخشایی پشیمانی خوری آخر / به خاطر دار این معنی که در خدمت کجا گفتیم

    اگر بر من نبخشایی، سرانجام پشیمان می‌شوی؛ به یاد داشته باش این معنا را که در خدمت کجا گفتیم.

  5. قدت گفتم که شمشاد است؛ بس خجلت به بار آورد / که این نسبت چرا کردیم و این بهتان چرا گفتیم

    گفتم قامتت شمشاد است؛ شرمندگیِ بسیار به بار آورد که چرا این نسبت را دادیم و این تهمت را گفتیم.

  6. جگر چون نافه‌ام خون گشت کم زینم نمی‌باید / جزای آن که با زلفت سخن از چین خطا گفتیم

    جگرم مانندِ نافه خون شد، و کمتر از این سزاوارم نیست؛ کیفرِ آنکه با زلفت از «چین» سخنِ «خطا» گفتیم.

  7. تو آتش گشتی ای حافظ ولی با یار درنگرفت / ز بدعهدی گل گویی حکایت با صبا گفتیم

    ای حافظ، تو آتش شدی، اما در یار نگرفت؛ گویی از بی‌وفاییِ گل با صبا حکایت گفتیم.

تعبیر فال

از شما پارسایی ظاهری برنمی‌آید و خود نیز این را می‌دانید؛ آرامش را رها کرده و دل به مهر سپرده‌اید. از جایی که امید داشتید گشایشی ندیدید؛ راه دیگری را بیازمایید. هر سختی از سوی دوست را با روی خوش پذیرفته‌اید. اگر سخنی ناسنجیده گفته‌اید، بهای آن را داده‌اید. شور شما هنوز در او اثر نکرده؛ شکیبا باشید.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «گفتیم». بیتِ ششم با «چین» و «خطا» بازی می‌کند که هم دو سرزمینِ نامدار در مشک‌اند و هم به معنای پیچِ زلف و اشتباه: کیفرِ آنکه زلفِ یار را با مشکِ چین سنجیدیم. بیتِ سوم پذیرشی عاشقانه است: «بلایی کز حبیب آید هزارش مرحبا گفتیم».

موضوع‌ها: عشق · صبر · می و رندی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا