غزل ۳۷۱: ما درس سحر در ره میخانه نهادیم

ما درس سحر در ره میخانه نهادیم
محصول دعا در ره جانانه نهادیم

در خرمن صد زاهد عاقل زند آتش
این داغ که ما بر دل دیوانه نهادیم

سلطان ازل گنج غم عشق به ما داد
تا روی در این منزل ویرانه نهادیم

در دل ندهم ره پس از این مهر بتان را
مهر لب او بر در این خانه نهادیم

در خرقه از این بیش منافق نتوان بود
بنیاد از این شیوه رندانه نهادیم

چون می‌رود این کشتی سرگشته که آخر
جان در سر آن گوهر یک دانه نهادیم

المنة لله که چو ما بی‌دل و دین بود
آن را که لقب عاقل و فرزانه نهادیم

قانع به خیالی ز تو بودیم چو حافظ
یا رب چه گداهمت و بیگانه نهادیم

معنی ابیات

  1. ما درس سحر در ره میخانه نهادیم / محصول دعا در ره جانانه نهادیم

    ما درسِ سحرگاه را در راهِ میخانه نهادیم و حاصلِ دعا را در راهِ جانانه گذاشتیم.

  2. در خرمن صد زاهد عاقل زند آتش / این داغ که ما بر دل دیوانه نهادیم

    این داغی که ما بر دلِ دیوانه نهادیم، در خرمنِ صد زاهدِ عاقل آتش می‌زند.

  3. سلطان ازل گنج غم عشق به ما داد / تا روی در این منزل ویرانه نهادیم

    سلطانِ ازل گنجِ غمِ عشق را به ما داد، آنگاه که روی به این منزلِ ویرانه نهادیم.

  4. در دل ندهم ره پس از این مهر بتان را / مهر لب او بر در این خانه نهادیم

    از این پس مهرِ زیبارویان را به دل راه نمی‌دهم؛ مُهرِ لبِ او را بر درِ این خانه نهادیم.

  5. در خرقه از این بیش منافق نتوان بود / بنیاد از این شیوه رندانه نهادیم

    بیش از این نمی‌توان در خرقه منافق بود؛ بنیادِ کار را بر این شیوهٔ رندانه نهادیم.

  6. چون می‌رود این کشتی سرگشته که آخر / جان در سر آن گوهر یک دانه نهادیم

    این کشتیِ سرگشته چگونه می‌رود، که سرانجام جان را بر سرِ آن گوهرِ یکدانه نهادیم؟

  7. المنة لله که چو ما بی‌دل و دین بود / آن را که لقب عاقل و فرزانه نهادیم

    سپاس خدا را، که آن کس را که لقبِ عاقل و فرزانه به او دادیم، مانندِ ما بی‌دل و دین بود.

  8. قانع به خیالی ز تو بودیم چو حافظ / یا رب چه گداهمت و بیگانه نهادیم

    مانندِ حافظ به خیالی از تو قانع بودیم؛ خدایا، چه همتِ گدایانه و بیگانه‌ای داشتیم!

تعبیر فال

هرچه از درس و عبادت اندوخته بودید در راه مهر گذاشته‌اید و این مهر گنجی است که از آغاز به شما سپرده شده. دل خود را تنها برای یک نفر نگه دارید. از دورویی دست بردارید و آشکارا به راه خود بروید. همه چیز را بر سر یک مقصود گذاشته‌اید؛ پس به اندک قانع نباشید و همت خود را بلندتر کنید.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «نهادیم» که بیتِ سومش اندیشهٔ ازلی بودنِ عشق را دارد: «سلطانِ ازل گنجِ غمِ عشق به ما داد». بیتِ پایانی نقدی ظریف بر خود است: قانع شدن به خیالِ یار نشانِ همتِ کوتاه است.

موضوع‌ها: عشق · پول و دارایی · دل‌شکستگی · معنویت و عرفان · می و رندی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا