غزل ۴۲۰: ناگهان پرده برانداختهای، یعنی چه؟
ناگهان پرده برانداختهای، یعنی چه؟
مست از خانه برون تاختهای، یعنی چه؟
زلف در دست صبا، گوش به فرمان رقیب
این چنین با همه درساختهای، یعنی چه؟
شاه خوبانی و منظور گدایان شدهای
قدر این مرتبه نشناختهای، یعنی چه؟
نه سر زلف خود اول تو به دستم دادی
بازم از پای درانداختهای، یعنی چه؟
سخنت رمز دهان گفت و کمر سر میان
وز میان، تیغ به ما آختهای، یعنی چه؟
هر کس از مهرهٔ مهر تو به نقشی مشغول
عاقبت با همه کج باختهای، یعنی چه؟
حافظا در دل تنگت چو فرود آمد یار
خانه از غیر نپرداختهای، یعنی چه؟
معنی ابیات
ناگهان پرده برانداختهای، یعنی چه؟ / مست از خانه برون تاختهای، یعنی چه؟
ناگهان پرده را کنار زدهای؛ یعنی چه؟ مست از خانه بیرون تاختهای؛ یعنی چه؟
زلف در دست صبا، گوش به فرمان رقیب / این چنین با همه درساختهای، یعنی چه؟
زلف در دستِ صبا، گوش به فرمانِ رقیب؛ اینگونه با همه ساختهای؛ یعنی چه؟
شاه خوبانی و منظور گدایان شدهای / قدر این مرتبه نشناختهای، یعنی چه؟
پادشاهِ زیبارویانی و منظورِ نظرِ گدایان شدهای؛ قدرِ این مقام را نشناختهای؛ یعنی چه؟
نه سر زلف خود اول تو به دستم دادی / بازم از پای درانداختهای، یعنی چه؟
مگر نه اینکه نخست خودت سرِ زلفت را به دستم دادی؟ باز مرا از پا انداختهای؛ یعنی چه؟
سخنت رمز دهان گفت و کمر سر میان / وز میان، تیغ به ما آختهای، یعنی چه؟
سخنت رمزِ دهان (کوچکی) را گفت و کمرت رازِ میان را؛ اما از میان، شمشیر بر ما کشیدهای؛ یعنی چه؟
هر کس از مهرهٔ مهر تو به نقشی مشغول / عاقبت با همه کج باختهای، یعنی چه؟
هر کس با مهرهٔ مهرِ تو به نقشی سرگرم است؛ سرانجام با همه کج باختهای؛ یعنی چه؟
حافظا در دل تنگت چو فرود آمد یار / خانه از غیر نپرداختهای، یعنی چه؟
ای حافظ، وقتی یار در دلِ تنگت فرود آمد، خانه را از دیگران خالی نکردهای؛ یعنی چه؟
تعبیر فال
رفتار کسی که دوستش دارید ناگهان عوض شده و شما را سردرگم کرده است. او با همه گرم گرفته و قدر خود و شما را نگه نداشته است. ابتدا امید داد و سپس دلسردتان کرد؛ از او روشن و بیپرده بپرسید. به خود نیز نگاه کنید: اگر میخواهید مهر در دلتان جا بگیرد، دل را از دلمشغولیهای دیگر خالی کنید.
- نیت کلی: رفتارِ کسی ناگهان عوض شده و شما را سردرگم کرده است؛ از او روشن و بیپرده بپرسید.
- عشق: او ابتدا امید داد و سپس دلسردتان کرد و با همه گرم گرفته است؛ اما به خود نیز نگاه کنید و دل را از دلمشغولیهای دیگر خالی کنید.
- کار: با همکاری که با همه میسازد و با شما کج میبازد، تکلیف را روشن کنید.
- سفر: پیش از سفر، ابهامها را با پرسشی روشن برطرف کنید.
درباره این غزل
غزلی گلایهآمیز با ردیفِ پرسشیِ «یعنی چه؟» که بیت به بیت رفتارِ ناپایدارِ یار را به پرسش میگیرد. بیتِ پایانی پرسش را به سوی خودِ شاعر برمیگرداند: یار به دلت آمد و خانه را از غیر خالی نکردی، یعنی چه؟
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز