غزل ۴۳۱: لبش میبوسم و در میکشم می
لبش میبوسم و در میکشم می
به آب زندگانی بردهام پی
نه رازش میتوانم گفت با کس
نه کس را میتوانم دید با وی
لبش میبوسد و خون میخورد جام
رخش میبیند و گل میکند خوی
بده جام می و از جم مکن یاد
که میداند که جم کی بود و کی کی؟
بزن در پرده چنگ ای ماه مطرب!
رگش بخراش تا بخروشم از وی
گل از خلوت به باغ آورد مسند
بساط زهد همچون غنچه کن طی
چو چشمش مست را مخمور مگذار
به یاد لعلش ای ساقی بده می
نجوید جان از آن قالب جدایی
که باشد خون جامش در رگ و پی
زبانت درکش ای حافظ زمانی
حدیث بیزبانان بشنو از نی
معنی ابیات
لبش میبوسم و در میکشم می / به آب زندگانی بردهام پی
لبش را میبوسم و باده مینوشم؛ به آبِ زندگی راه بردهام.
نه رازش میتوانم گفت با کس / نه کس را میتوانم دید با وی
نه میتوانم رازش را با کسی بگویم، و نه میتوانم کسی را با او ببینم.
لبش میبوسد و خون میخورد جام / رخش میبیند و گل میکند خوی
جام لبِ او را میبوسد و (از رشک) خون میخورد؛ گل رویش را میبیند و (از شرم) عرق میکند.
بده جام می و از جم مکن یاد / که میداند که جم کی بود و کی کی؟
جامِ باده را بده و از جمشید یاد مکن؛ چه کسی میداند جم کِی بود و کِی (شاهِ کیانی) کِی بود؟
بزن در پرده چنگ ای ماه مطرب! / رگش بخراش تا بخروشم از وی
ای ماهِ نوازنده، چنگ را در پرده بنواز؛ سیمش را بخراش تا از آن به خروش آیم.
گل از خلوت به باغ آورد مسند / بساط زهد همچون غنچه کن طی
گل از خلوت مسند به باغ آورد؛ بساطِ زهد را مانندِ غنچه درپیچ و جمع کن.
چو چشمش مست را مخمور مگذار / به یاد لعلش ای ساقی بده می
ای ساقی، مستی را که مانندِ چشمِ اوست خمار مگذار؛ به یادِ لبِ لعلش باده بده.
نجوید جان از آن قالب جدایی / که باشد خون جامش در رگ و پی
جان از آن تنی جدایی نمیجوید که خونِ جامِ او در رگ و پیاش باشد.
زبانت درکش ای حافظ زمانی / حدیث بیزبانان بشنو از نی
حافظ، زمانی زبانت را درکش و سخنِ بیزبانان را از نی بشنو.
تعبیر فال
به آنچه مایهٔ زندگی شماست راه یافتهاید؛ قدر آن را بدانید و راز آن را با کسی نگویید. گذشته و افسانههای آن را رها کنید و اکنون را دریابید. وقت کنار گذاشتن خشکی و آمدن به میان زندگی است. گاهی خاموش بمانید و گوش کنید؛ آنچه بیکلام گفته میشود از سخن شما رساتر است.
- نیت کلی: به آنچه مایهٔ زندگی شماست راه یافتهاید؛ قدرش را بدانید.
- عشق: رازِ آن را با کسی نگویید؛ گذشته و افسانههایش را رها کنید و اکنون را دریابید.
- کار: وقتِ کنار گذاشتنِ خشکی و آمدن به میانِ زندگی است؛ گاهی خاموش بمانید و گوش کنید.
- سفر: سفری بهاری به باغ و دشت دلتان را باز میکند.
درباره این غزل
غزلی کوتاهبیت با قافیههای «ی» (می، پی، وی، خوی، کی). بیتِ چهارم با «کی» بازی میکند: هم پرسشِ زمان است و هم نامِ شاهانِ کیانی، و یادآوری میکند که از جمشید و کیان جز نامی نمانده است. بیتِ پایانی، «حدیثِ بیزبانان بشنو از نی»، یادآورِ آغازِ مثنویِ مولوی است.
موضوعها: شادی و غنیمت دم · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز