غزل ۴۳۵: با مدعی مگویید، اسرار عشق و مستی
با مدعی مگویید، اسرار عشق و مستی
تا بیخبر بمیرد، در درد خودپرستی
عاشق شو ار نه روزی، کار جهان سرآید
ناخوانده نقش مقصود، از کارگاه هستی
دوش آن صنم چه خوش گفت، در مجلس مغانم
«با کافران چه کارت؟ گر بت نمیپرستی»
سلطان من خدا را، زلفت شکست ما را
تا کی کند سیاهی، چندین درازدستی؟
در گوشهٔ سلامت، مستور چون توان بود
تا نرگس تو با ما، گوید رموز مستی
آن روز دیده بودم، این فتنهها که برخاست
کز سرکشی، زمانی، با ما نمینشستی
عشقت، به دست طوفان، خواهد سپرد حافظ
چون برق، از این کشاکش، پنداشتی که جستی
معنی ابیات
با مدعی مگویید، اسرار عشق و مستی / تا بیخبر بمیرد، در درد خودپرستی
اسرارِ عشق و مستی را با مدعی مگویید، تا بیخبر در دردِ خودپرستی بمیرد.
عاشق شو ار نه روزی، کار جهان سرآید / ناخوانده نقش مقصود، از کارگاه هستی
عاشق شو، وگرنه روزی کارِ جهان به سر میآید و نقشِ مقصود را از کارگاهِ هستی ناخوانده میگذاری.
دوش آن صنم چه خوش گفت، در مجلس مغانم / «با کافران چه کارت؟ گر بت نمیپرستی»
دیشب آن زیبارو در مجلسِ مغان چه خوش گفت: اگر بت نمیپرستی، با کافران چه کار داری؟
سلطان من خدا را، زلفت شکست ما را / تا کی کند سیاهی، چندین درازدستی؟
ای سلطانِ من، تو را به خدا، زلفت ما را شکست؛ تا کی این سیاهی اینهمه دستدرازی کند؟
در گوشهٔ سلامت، مستور چون توان بود / تا نرگس تو با ما، گوید رموز مستی
تا نرگسِ تو رمزهای مستی را با ما میگوید، چگونه میتوان در گوشهٔ سلامت پنهان ماند؟
آن روز دیده بودم، این فتنهها که برخاست / کز سرکشی، زمانی، با ما نمینشستی
آن روز این فتنهها را که برخاست دیده بودم، که از سرکشی زمانی با ما نمینشستی.
عشقت، به دست طوفان، خواهد سپرد حافظ / چون برق، از این کشاکش، پنداشتی که جستی
حافظ، عشقت تو را به دستِ طوفان خواهد سپرد؛ پنداشتی که مانندِ برق از این کشاکش جستی؟
تعبیر فال
راز دل خود را با کسانی که ادعا دارند و نمیفهمند در میان نگذارید. بدون مهر، از زندگی بهرهای نمیبرید؛ دل ببندید. یا کاملاً در راهی باشید یا از آن کنار بروید؛ دودلی سودی ندارد. نشانههای این سختی را از پیش دیده بودید. گمان نکنید بهآسانی از این کشاکش رها شدهاید؛ آرام و هشیار بمانید.
- نیت کلی: رازِ دلتان را با کسانی که ادعا دارند و نمیفهمند در میان نگذارید.
- عشق: بیمهر از زندگی بهرهای نمیبرید؛ دل ببندید. یا کاملاً در راهی باشید یا از آن کنار بروید؛ دودلی سودی ندارد.
- کار: نشانههای این سختی را از پیش دیده بودید؛ گمان نکنید بهآسانی از این کشاکش رستهاید، آرام و هشیار بمانید.
- سفر: پیش از سفر، کارهای ناتمام را سامان دهید.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ «ـستی» که با پندِ رازداری آغاز میشود: «با مدعی مگویید اسرارِ عشق و مستی». بیتِ دوم هشداری ژرف است: بیعشق، عمر میگذرد و نقشِ مقصود ناخوانده میماند. بیتِ سوم پاسخی کوتاه و شگفت از زبانِ یار دارد.
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز