غزل ۹۹: دل من در هوای روی فرخ
دل من در هوای روی فرخ
بود آشفته همچون موی فرخ
به جز هندوی زلفش هیچ کس نیست
که برخوردار شد از روی فرخ
سیاهی نیکبخت است آن که دائم
بود همراز و همزانوی فرخ
شود چون بید لرزان سرو آزاد
اگر بیند قد دلجوی فرخ
بده ساقی شراب ارغوانی
به یاد نرگس جادوی فرخ
دو تا شد قامتم همچون کمانی
ز غم پیوسته چون ابروی فرخ
نسیم مشک تاتاری خجل کرد
شمیم زلف عنبربوی فرخ
اگر میل دل هر کس به جاییست
بود میل دل من سوی فرخ
غلام همت آنم که باشد
چو حافظ بنده و هندوی فرخ
معنی ابیات
دل من در هوای روی فرخ / بود آشفته همچون موی فرخ
دلِ من در هوای روی فرخ مانندِ موی فرخ آشفته است.
به جز هندوی زلفش هیچ کس نیست / که برخوردار شد از روی فرخ
جز هندوی (خالِ سیاهِ) زلفش هیچ کس نیست که از روی فرخ برخوردار شده باشد.
سیاهی نیکبخت است آن که دائم / بود همراز و همزانوی فرخ
نیکبخت است آن سیاهی (زلف) که همیشه همراز و همزانوی فرخ است.
شود چون بید لرزان سرو آزاد / اگر بیند قد دلجوی فرخ
سروِ آزاد اگر قدِ دلجوی فرخ را ببیند، مانندِ بید لرزان میشود.
بده ساقی شراب ارغوانی / به یاد نرگس جادوی فرخ
ساقی، به یادِ چشمِ نرگسِ جادوی فرخ، شرابِ ارغوانی بده.
دو تا شد قامتم همچون کمانی / ز غم پیوسته چون ابروی فرخ
قامتم از غم مانندِ کمان دوتا شد، پیوسته مانندِ ابروی فرخ.
نسیم مشک تاتاری خجل کرد / شمیم زلف عنبربوی فرخ
بوی خوشِ زلفِ عنبربوی فرخ، نسیمِ مشکِ تاتاری را شرمنده کرد.
اگر میل دل هر کس به جاییست / بود میل دل من سوی فرخ
اگر دلِ هر کس به جایی میل دارد، میلِ دلِ من به سوی فرخ است.
غلام همت آنم که باشد / چو حافظ بنده و هندوی فرخ
غلامِ همتِ کسیام که مانندِ حافظ بنده و هندوی فرخ باشد.
تعبیر فال
همهٔ دل و فکر شما نزد یک نفر است و جز او کسی را نمیخواهید. از دوری او پریشان و خمیدهاید و بر نزدیکانش رشک میبرید. این یکدلی نشان صدق شماست. دلبستگی خود را آشکار و بیپرده با او در میان بگذارید؛ وفاداری شما بیپاسخ نمیماند.
- نیت کلی: این یکدلی نشانِ صدقِ شماست؛ وفاداریتان بیپاسخ نمیماند.
- عشق: همهٔ دل و فکرتان نزدِ یک نفر است و جز او کسی را نمیخواهید؛ دلبستگیتان را آشکار و بیپرده با او در میان بگذارید.
- کار: بر نزدیکانِ دیگران رشک نبرید؛ راهِ خود را بروید.
- سفر: اگر دلتان به سوی جایی یا کسی است، سفر به آنجا خجسته است.
درباره این غزل
غزلی کوتاهوزن با ردیفِ «فرخ» که بیت به بیت این نام را تکرار میکند. شارحان دربارهٔ اینکه «فرخ» نامِ کسی بوده یا صفتی به معنای خجسته، همنظر نیستند. بیتِ هشتم سادگی و یکدلیِ عاشق را میگوید: «اگر میلِ دلِ هر کس به جاییست / بود میلِ دلِ من سوی فرخ».
موضوعها: عشق · فراق و دلتنگی
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز