غزل ۱۰: دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما

دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما
چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر ما؟

ما مریدان روی سوی قبله چون آریم؟ چون
روی سوی خانهٔ خمار دارد پیر ما

در خرابات طریقت ما به هم منزل شویم
کاین‌چنین رفته‌ است در عهد ازل تقدیر ما

عقل اگر داند که دل در بند زلفش چون خوش است
عاقلان دیوانه گردند از پی زنجیر ما

روی خوبت آیتی از لطف بر ما کشف کرد
زان زمان جز لطف و خوبی نیست در تفسیر ما

با دل سنگینت آیا هیچ درگیرد شبی
آه آتشناک و سوز سینهٔ شبگیر ما؟

تیر آه ما ز گردون بگذرد حافظ خموش
رحم کن بر جان خود پرهیز کن از تیر ما

معنی ابیات

  1. دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما / چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر ما؟

    دیشب پیرِ ما از مسجد به سوی میخانه آمد؛ ای یارانِ طریقت، از این پس تدبیرِ ما چیست؟

  2. ما مریدان روی سوی قبله چون آریم؟ چون / روی سوی خانهٔ خمار دارد پیر ما

    ما مریدان چگونه روی به سوی قبله بیاوریم، وقتی پیرِ ما روی به سوی خانهٔ باده‌فروش دارد؟

  3. در خرابات طریقت ما به هم منزل شویم / کاین‌چنین رفته‌ است در عهد ازل تقدیر ما

    در خراباتِ طریقت ما با هم هم‌منزل می‌شویم، که تقدیرِ ما در روزِ ازل این‌گونه رفته است.

  4. عقل اگر داند که دل در بند زلفش چون خوش است / عاقلان دیوانه گردند از پی زنجیر ما

    اگر عقل بداند که دل در بندِ زلفِ او چه خوش است، خردمندان در پیِ زنجیرِ ما دیوانه می‌شوند.

  5. روی خوبت آیتی از لطف بر ما کشف کرد / زان زمان جز لطف و خوبی نیست در تفسیر ما

    روی خوبت آیه‌ای از لطف بر ما آشکار کرد؛ از آن زمان در تفسیرِ ما جز لطف و خوبی نیست.

  6. با دل سنگینت آیا هیچ درگیرد شبی / آه آتشناک و سوز سینهٔ شبگیر ما؟

    آیا شبی آهِ آتشناک و سوزِ سینهٔ شب‌زنده‌دارِ ما در دلِ سنگینِ تو اثر می‌کند؟

  7. تیر آه ما ز گردون بگذرد حافظ خموش / رحم کن بر جان خود پرهیز کن از تیر ما

    حافظ، خاموش باش؛ تیرِ آهِ ما از آسمان می‌گذرد. بر جانِ خود رحم کن و از تیرِ ما بپرهیز.

تعبیر فال

تغییری ناگهانی در کسی که به او اعتماد دارید یا در مسیر زندگی‌تان شما را سردرگم کرده است. این دگرگونی را بپذیرید؛ آنچه پیش آمده از پیش مقدر بوده و به سود شماست. دلبستگی شما راستین است، هرچند دیگران آن را نمی‌فهمند. آه و دعای شما بی‌اثر نمی‌ماند، پس صبور و خاموش باشید.

درباره این غزل

غزلی که داستانِ پیری را می‌گوید که «از مسجد سوی میخانه آمد»، و برخی آن را با داستانِ شیخ صنعان در منطق‌الطیرِ عطار سنجیده‌اند. بیتِ سوم نگاهِ تقدیریِ حافظ را نشان می‌دهد: هم‌منزلیِ ما در خرابات از ازل نوشته شده است.

موضوع‌ها: بخت و دگرگونی روزگار · معنویت و عرفان · زیبایی · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا