غزل ۳۶۲: دیدار شد میسر و بوس و کنار هم

دیدار شد میسر و بوس و کنار هم
از بخت شکر دارم و از روزگار هم

زاهد برو که طالع اگر طالع من است
جامم به دست باشد و زلف نگار هم

ما عیب کس به مستی و رندی نمی‌کنیم
لعل بتان خوش است و می خوشگوار هم

ای دل بشارتی دهمت محتسب نماند
و از می جهان پر است و بت میگسار هم

خاطر به دست تفرقه دادن نه زیرکیست
مجموعه‌ای بخواه و صراحی بیار هم

بر خاکیان عشق فشان جرعهٔ لبش
تا خاک لعل‌گون شود و مشکبار هم

آن شد که چشم بد نگران بودی از کمین
خصم از میان برفت و سرشک از کنار هم

چون کائنات جمله به بوی تو زنده‌اند
ای آفتاب سایه ز ما برمدار هم

چون آب روی لاله و گل، فیض حسن توست
ای ابر لطف بر من خاکی ببار هم

حافظ اسیر زلف تو شد از خدا بترس
و از انتصاف آصف جم اقتدار هم

برهان ملک و دین که ز دست وزارتش
ایام کان یمین شد و دریا یسار هم

بر یاد رای انور او آسمان به صبح
جان می‌کند فدا و کواکب نثار هم

گوی زمین ربودهٔ چوگان عدل اوست
وین برکشیده گنبد نیلی حصار هم

عزم سبک عنان تو در جنبش آورد
این پایدار مرکز عالی مدار هم

تا از نتیجه فلک و طور دور اوست
تبدیل ماه و سال و خزان و بهار هم

خالی مباد کاخ جلالش ز سروران
و از ساقیان سروقد گلعذار هم

معنی ابیات

  1. دیدار شد میسر و بوس و کنار هم / از بخت شکر دارم و از روزگار هم

    دیدار میسر شد و بوس و کنار هم؛ از بخت سپاسگزارم و از روزگار هم.

  2. زاهد برو که طالع اگر طالع من است / جامم به دست باشد و زلف نگار هم

    ای زاهد، برو، که اگر طالع طالعِ من است، جامم به دست است و زلفِ نگار هم.

  3. ما عیب کس به مستی و رندی نمی‌کنیم / لعل بتان خوش است و می خوشگوار هم

    ما کسی را به مستی و رندی عیب نمی‌کنیم؛ لبِ لعلِ زیبارویان خوش است و بادهٔ خوشگوار هم.

  4. ای دل بشارتی دهمت محتسب نماند / و از می جهان پر است و بت میگسار هم

    ای دل، تو را مژده می‌دهم که محتسب نماند؛ و جهان از باده پر است و از بتِ باده‌نوش هم.

  5. خاطر به دست تفرقه دادن نه زیرکیست / مجموعه‌ای بخواه و صراحی بیار هم

    خاطر را به دستِ پراکندگی سپردن زیرکی نیست؛ دفترِ (مجموعهٔ) شعری بخواه و صراحی بیاور هم.

  6. بر خاکیان عشق فشان جرعهٔ لبش / تا خاک لعل‌گون شود و مشکبار هم

    بر خاکیانِ عشق جرعه‌ای از لبش بیفشان، تا خاک لعل‌گون شود و مشک‌بار هم.

  7. آن شد که چشم بد نگران بودی از کمین / خصم از میان برفت و سرشک از کنار هم

    آن روزگار گذشت که چشمِ بد از کمین نگران بود؛ دشمن از میان رفت و اشک از کنار هم.

  8. چون کائنات جمله به بوی تو زنده‌اند / ای آفتاب سایه ز ما برمدار هم

    چون همهٔ هستی به بوی تو زنده است، ای آفتاب، سایه را از ما برمدار هم.

  9. چون آب روی لاله و گل، فیض حسن توست / ای ابر لطف بر من خاکی ببار هم

    چون آبروی لاله و گل از فیضِ زیباییِ توست، ای ابرِ لطف، بر منِ خاکی هم ببار.

  10. حافظ اسیر زلف تو شد از خدا بترس / و از انتصاف آصف جم اقتدار هم

    حافظ اسیرِ زلفِ تو شد؛ از خدا بترس، و از دادگریِ آصفِ جمشیدتوان هم.

  11. برهان ملک و دین که ز دست وزارتش / ایام کان یمین شد و دریا یسار هم

    برهانِ کشور و دین، که از دستِ وزارتش روزگار دستِ راستش کان شد و دستِ چپش دریا (بخشنده) هم.

  12. بر یاد رای انور او آسمان به صبح / جان می‌کند فدا و کواکب نثار هم

    به یادِ اندیشهٔ روشنِ او، آسمان صبحگاه جان فدا می‌کند و ستارگان را نثار هم.

  13. گوی زمین ربودهٔ چوگان عدل اوست / وین برکشیده گنبد نیلی حصار هم

    گوی زمین در چوگانِ عدلِ اوست، و این گنبدِ نیلگونِ برافراشته حصارِ آن هم.

  14. عزم سبک عنان تو در جنبش آورد / این پایدار مرکز عالی مدار هم

    عزمِ سبک‌عنانِ تو این مرکزِ پایدار را به جنبش درمی‌آورد، و مدارِ بلند را هم.

  15. تا از نتیجه فلک و طور دور اوست / تبدیل ماه و سال و خزان و بهار هم

    تا دگرگونیِ ماه و سال و خزان و بهار حاصلِ گردشِ آسمان و روزگار است،

  16. خالی مباد کاخ جلالش ز سروران / و از ساقیان سروقد گلعذار هم

    کاخِ جلالش از بزرگان خالی مباد، و از ساقیانِ سروقدِ گل‌چهره هم.

تعبیر فال

فالی بسیار نیک است: دیدار دست داده و کام دل برآمده؛ بخت و روزگار هر دو با شما هستند. مانع‌ها و بدخواهان از میان رفته‌اند و اشک‌ها خشک شده است. خاطر را پراکنده نکنید و از این آرامش بهره ببرید. با دیگران نیز بخشنده باشید. در پناه کسی دادگر و توانا هستید؛ قدر او را بدانید و برایش دعای خیر کنید.

درباره این غزل

غزلی شادمانه با ردیفِ «هم» که با بیتی پرآوازه آغاز می‌شود: «دیدار شد میسر و بوس و کنار هم / از بخت شکر دارم و از روزگار هم». بیتِ چهارم از رفتنِ محتسب مژده می‌دهد، و نیمهٔ دومِ غزل در ستایشِ وزیری با لقبِ «برهانِ ملک و دین» است.

موضوع‌ها: بخت و دگرگونی روزگار · معنویت و عرفان · زیبایی · آغاز دوباره · می و رندی · وصال · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا