غزل ۱۲۶: جان، بی‌جمال جانان میل جهان ندارد

جان، بی‌جمال جانان میل جهان ندارد
هر کس که این ندارد حقا که آن ندارد

با هیچ کس نشانی زان دلستان ندیدم
یا من خبر ندارم یا او نشان ندارد

هر شبنمی در این ره صد بحر آتشین است
دردا که این معما شرح و بیان ندارد

سرمنزل فراغت نتوان ز دست دادن
ای ساروان فروکش کاین ره کران ندارد

چنگ خمیده‌قامت می‌خواندت به عشرت
بشنو که پند پیران هیچت زیان ندارد

ای دل طریق رندی از محتسب بیاموز
مست است و در حق او کس این گمان ندارد

احوال گنج قارون کایام داد بر باد
در گوش دل فروخوان تا زر نهان ندارد

گر خود رقیب شمع است اسرار از او بپوشان
کان شوخ سربریده بند زبان ندارد

کس در جهان ندارد یک بنده همچو حافظ
زیرا که چون تو شاهی کس در جهان ندارد

معنی ابیات

  1. جان، بی‌جمال جانان میل جهان ندارد / هر کس که این ندارد حقا که آن ندارد

    جان بی جمالِ جانان میلِ جهان ندارد؛ هر کس این را ندارد، به حق که آن را ندارد.

  2. با هیچ کس نشانی زان دلستان ندیدم / یا من خبر ندارم یا او نشان ندارد

    با هیچ کس نشانی از آن دلستان ندیدم؛ یا من خبر ندارم، یا او نشان ندارد.

  3. هر شبنمی در این ره صد بحر آتشین است / دردا که این معما شرح و بیان ندارد

    هر شبنمی در این راه صد دریای آتشین است؛ دردا که این معما شرح و بیانی ندارد.

  4. سرمنزل فراغت نتوان ز دست دادن / ای ساروان فروکش کاین ره کران ندارد

    سرمنزلِ آسودگی را نمی‌توان از دست داد؛ ای ساربان، بار فرو نه، که این راه پایانی ندارد.

  5. چنگ خمیده‌قامت می‌خواندت به عشرت / بشنو که پند پیران هیچت زیان ندارد

    چنگِ خمیده‌قامت تو را به شادی می‌خواند؛ بشنو، که پندِ پیران هیچ زیانی برایت ندارد.

  6. ای دل طریق رندی از محتسب بیاموز / مست است و در حق او کس این گمان ندارد

    ای دل، راهِ رندی را از محتسب بیاموز؛ مست است و هیچ کس دربارهٔ او چنین گمانی ندارد.

  7. احوال گنج قارون کایام داد بر باد / در گوش دل فروخوان تا زر نهان ندارد

    حکایتِ گنجِ قارون را که روزگار بر باد داد، در گوشِ دل بخوان تا زر را پنهان نکند.

  8. گر خود رقیب شمع است اسرار از او بپوشان / کان شوخ سربریده بند زبان ندارد

    حتی اگر رقیب شمع باشد، رازها را از او بپوشان، که آن شوخِ سربریده بندِ زبان ندارد.

  9. کس در جهان ندارد یک بنده همچو حافظ / زیرا که چون تو شاهی کس در جهان ندارد

    هیچ کس در جهان بنده‌ای مانندِ حافظ ندارد، زیرا هیچ کس در جهان شاهی مانندِ تو ندارد.

تعبیر فال

بدون کسی که دوستش دارید دنیا برایتان رنگی ندارد و از او نشانی نمی‌یابید. این راه دراز و پرخطر است؛ هر جا آسودگی یافتید، درنگ کنید و نفسی تازه کنید. مال اندوختن سودی ندارد؛ از آنچه دارید بهره ببرید. راز خود را حتی با نزدیک‌ترین کس در میان نگذارید.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «ندارد» که بیتِ دومش بسیار نقل می‌شود: «یا من خبر ندارم یا او نشان ندارد». بیتِ ششم طنزی آشنا دربارهٔ محتسبِ ریاکار دارد، و بیتِ هشتم شمع را رازداری ناامن می‌داند که «بندِ زبان ندارد»، چون زبانه‌اش آشکار است.

موضوع‌ها: بخت و دگرگونی روزگار · پول و دارایی · زیبایی · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا