غزل ۲۶۸: گلعذاری ز گلستان جهان ما را بس

گلعذاری ز گلستان جهان ما را بس
زین چمن سایهٔ آن سرو روان ما را بس

من و همصحبتی اهل ریا دورم باد
از گرانان جهان، رطل گران ما را بس

قصر فردوس به پاداش عمل می‌بخشند
ما که رندیم و گدا، دیر مغان ما را بس

بنشین بر لب جوی و گذر عمر ببین
کاین اشارت ز جهان گذران، ما را بس

نقد بازار جهان بنگر و آزار جهان
گر شما را نه بس این سود و زیان ما را بس

یار با ماست، چه حاجت که زیادت طلبیم؟
دولت صحبت آن مونس جان ما را بس

از در خویش خدا را به بهشتم مفرست
که سر کوی تو از کون و مکان ما را بس

حافظ از مشرب قسمت گله ناانصافیست
طبع چون آب و غزل‌های روان ما را بس

معنی ابیات

  1. گلعذاری ز گلستان جهان ما را بس / زین چمن سایهٔ آن سرو روان ما را بس

    از گلستانِ جهان یک گل‌رخسار ما را بس است؛ از این چمن سایهٔ آن سروِ روان (یار) ما را بس است.

  2. من و همصحبتی اهل ریا دورم باد / از گرانان جهان، رطل گران ما را بس

    از همنشینی با ریاکاران دور باشم؛ از گران‌جانانِ جهان، جامِ گران (بزرگ) ما را بس است.

  3. قصر فردوس به پاداش عمل می‌بخشند / ما که رندیم و گدا، دیر مغان ما را بس

    کاخِ بهشت را به پاداشِ عمل می‌بخشند؛ ما که رند و گداییم، دیرِ مغان ما را بس است.

  4. بنشین بر لب جوی و گذر عمر ببین / کاین اشارت ز جهان گذران، ما را بس

    کنارِ جوی بنشین و گذرِ عمر را ببین، که این نشانه از جهانِ گذرا ما را بس است.

  5. نقد بازار جهان بنگر و آزار جهان / گر شما را نه بس این سود و زیان ما را بس

    سرمایهٔ بازارِ جهان و آزارِ جهان را ببین؛ اگر شما را این سود و زیان بس نیست، ما را بس است.

  6. یار با ماست، چه حاجت که زیادت طلبیم؟ / دولت صحبت آن مونس جان ما را بس

    یار با ماست؛ چه نیازی است که بیشتر بخواهیم؟ بختِ همنشینی با آن همدمِ جان ما را بس است.

  7. از در خویش خدا را به بهشتم مفرست / که سر کوی تو از کون و مکان ما را بس

    تو را به خدا مرا از درِ خود به بهشت مفرست، که سرِ کوی تو از همهٔ هستی ما را بس است.

  8. حافظ از مشرب قسمت گله ناانصافیست / طبع چون آب و غزل‌های روان ما را بس

    حافظ، گله از سهمی که قسمت شده ناانصافی است؛ طبعی روان چون آب و غزل‌های روان ما را بس است.

تعبیر فال

فال قناعت و آرامش است: آنچه دارید برای خوشبختی شما بس است. زندگی شتابان می‌گذرد؛ آن را در طلب بیشتر و بیشتر هدر ندهید. از همنشینی با ریاکاران دوری کنید. کسی که دوستش دارید در کنار شماست و همین بزرگ‌ترین بخت است. از سهم خود گله نکنید و قدر استعدادتان را بدانید.

درباره این غزل

غزلِ قناعت، با ردیفِ «ما را بس» در هر بیت. بیتِ چهارم، «بنشین بر لبِ جوی و گذرِ عمر ببین»، از پرنقل‌ترین بیت‌های حافظ است، و بیتِ هفتم کوی یار را از بهشت برتر می‌داند.

موضوع‌ها: بخت و دگرگونی روزگار · پول و دارایی · زیبایی · می و رندی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا