غزل ۱۲۷: روشنی طلعت تو ماه ندارد

روشنی طلعت تو ماه ندارد
پیش تو گل، رونق گیاه ندارد

گوشهٔ ابروی توست منزل جانم
خوشتر از این گوشه، پادشاه ندارد

تا چه کند با رخ تو دود دل من
آینه دانی که تاب آه ندارد

شوخی نرگس نگر که پیش تو بشکفت
چشم دریده، ادب نگاه ندارد

دیدم و آن چشم دل‌سیه که تو داری
جانب هیچ آشنا نگاه ندارد

رطل گرانم ده ای مرید خرابات
شادی شیخی که خانقاه ندارد

خون خور و خامش نشین که آن دل نازک
طاقت فریاد دادخواه ندارد

گو برو و آستین به خون جگر شوی
هر که در این آستانه راه ندارد

نی من تنها کشم تطاول زلفت
کیست که او داغ آن سیاه ندارد؟

حافظ اگر سجدهٔ تو کرد مکن عیب
کافر عشق ای صنم گناه ندارد

معنی ابیات

  1. روشنی طلعت تو ماه ندارد / پیش تو گل، رونق گیاه ندارد

    ماه روشنیِ چهرهٔ تو را ندارد؛ پیشِ تو گل رونقِ گیاهی را هم ندارد.

  2. گوشهٔ ابروی توست منزل جانم / خوشتر از این گوشه، پادشاه ندارد

    گوشهٔ ابروی تو منزلِ جانِ من است؛ پادشاه گوشه‌ای خوش‌تر از این ندارد.

  3. تا چه کند با رخ تو دود دل من / آینه دانی که تاب آه ندارد

    تا دودِ دلِ من با چهرهٔ تو چه کند؛ می‌دانی که آینه تابِ آه ندارد.

  4. شوخی نرگس نگر که پیش تو بشکفت / چشم دریده، ادب نگاه ندارد

    شوخ‌چشمیِ نرگس را ببین که پیشِ تو شکفت؛ چشمِ دریده ادبِ نگاه کردن ندارد.

  5. دیدم و آن چشم دل‌سیه که تو داری / جانب هیچ آشنا نگاه ندارد

    دیدم که آن چشمِ سیه‌دلی که تو داری، به هیچ آشنایی نگاه نمی‌کند.

  6. رطل گرانم ده ای مرید خرابات / شادی شیخی که خانقاه ندارد

    ای مریدِ خرابات، پیمانهٔ سنگین به من بده، به شادیِ شیخی که خانقاه ندارد.

  7. خون خور و خامش نشین که آن دل نازک / طاقت فریاد دادخواه ندارد

    خون بخور و خاموش بنشین، که آن دلِ نازک تابِ فریادِ دادخواه را ندارد.

  8. گو برو و آستین به خون جگر شوی / هر که در این آستانه راه ندارد

    بگو هر کس در این آستانه راه ندارد، برود و آستین را با خونِ جگر بشوید.

  9. نی من تنها کشم تطاول زلفت / کیست که او داغ آن سیاه ندارد؟

    تنها من نیستم که درازدستیِ زلفت را تحمل می‌کنم؛ کیست که داغِ آن سیاه را ندارد؟

  10. حافظ اگر سجدهٔ تو کرد مکن عیب / کافر عشق ای صنم گناه ندارد

    ای بت، اگر حافظ سجدهٔ تو کرد، عیبش مکن؛ کافرِ عشق گناهی ندارد.

تعبیر فال

آن که دل به او داده‌اید در چشمتان بی‌همتاست، اما به هیچ‌کس اعتنا ندارد و گله و فریاد را برنمی‌تابد. اندوه خود را در دل نگه دارید و خاموش بمانید؛ شکایت کار را سخت‌تر می‌کند. در این دلبستگی تنها نیستید. بر خود خرده نگیرید؛ در عشق گناهی بر شما نیست.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «ندارد» که بیتِ سومش تصویری ظریف دارد: «آینه دانی که تابِ آه ندارد»، چون نفسِ آه آینه را تیره می‌کند. بیتِ ششم به «شیخی که خانقاه ندارد» درود می‌فرستد، یعنی پیرِ بی‌ادعا.

موضوع‌ها: عشق · دل‌شکستگی · معنویت و عرفان · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا