غزل ۱۴۶: صبا وقت سحر بویی ز زلف یار می‌آورد

صبا وقت سحر بویی ز زلف یار می‌آورد
دل شوریدهٔ ما را به نو، در کار می‌آورد

من آن شکل صنوبر را ز باغ دیده برکندم
که هر گل کز غمش بشکفت محنت، بار می‌آورد

فروغ ماه می‌دیدم ز بام قصر او روشن
که رو از شرم آن خورشید در دیوار می‌آورد

ز بیم غارت عشقش، دل پرخون رها کردم
ولی می‌ریخت خون و ره بدان هنجار می‌آورد

به قول مطرب و ساقی، برون رفتم گه و بی‌گه
کز آن راه گران، قاصد، خبر، دشوار می‌آورد

سراسر بخشش جانان، طریق لطف و احسان بود
اگر تسبیح می‌فرمود، اگر زنار می‌آورد

عفاالله چین ابرویش اگر چه ناتوانم کرد
به عشوه هم پیامی بر سر بیمار می‌آورد

عجب می‌داشتم دیشب ز حافظ جام و پیمانه
ولی منعش نمی‌کردم که صوفی‌وار می‌آورد

معنی ابیات

  1. صبا وقت سحر بویی ز زلف یار می‌آورد / دل شوریدهٔ ما را به نو، در کار می‌آورد

    سحرگاه صبا بویی از زلفِ یار می‌آورد و دلِ شوریدهٔ ما را دوباره به کار می‌انداخت.

  2. من آن شکل صنوبر را ز باغ دیده برکندم / که هر گل کز غمش بشکفت محنت، بار می‌آورد

    من آن قامتِ صنوبرمانند را از باغِ دیده برکندم، که هر گلی که از غمش می‌شکفت، رنج به بار می‌آورد.

  3. فروغ ماه می‌دیدم ز بام قصر او روشن / که رو از شرم آن خورشید در دیوار می‌آورد

    فروغِ ماه را از بامِ کاخِ او روشن می‌دیدم، که ماه از شرمِ آن خورشید روی به دیوار می‌کرد.

  4. ز بیم غارت عشقش، دل پرخون رها کردم / ولی می‌ریخت خون و ره بدان هنجار می‌آورد

    از ترسِ تاراجِ عشقش، دلِ پرخون را رها کردم، اما خون می‌ریخت و راه را به همان شیوه نشان می‌داد.

  5. به قول مطرب و ساقی، برون رفتم گه و بی‌گه / کز آن راه گران، قاصد، خبر، دشوار می‌آورد

    به گفتهٔ نوازنده و ساقی گاه و بی‌گاه بیرون رفتم، که از آن راهِ دشوار قاصد به سختی خبر می‌آورد.

  6. سراسر بخشش جانان، طریق لطف و احسان بود / اگر تسبیح می‌فرمود، اگر زنار می‌آورد

    سراسر بخششِ جانان راهِ لطف و نیکی بود، چه تسبیح می‌فرمود و چه زنار می‌آورد.

  7. عفاالله چین ابرویش اگر چه ناتوانم کرد / به عشوه هم پیامی بر سر بیمار می‌آورد

    خدا ببخشد چینِ ابرویش را؛ هرچند ناتوانم کرد، با عشوه پیامی هم بر سرِ بیمار می‌آورد.

  8. عجب می‌داشتم دیشب ز حافظ جام و پیمانه / ولی منعش نمی‌کردم که صوفی‌وار می‌آورد

    دیشب از حافظ، جام و پیمانه را شگفت می‌دانستم، اما بازش نمی‌داشتم، که صوفی‌وار می‌آورد.

تعبیر فال

نشانه‌ای کوچک از کسی که دوستش دارید دوباره دلتان را به شور آورده است. کوشیده‌اید این دلبستگی را از خود دور کنید، اما دل راه خود را می‌رود. خبر از او به‌دشواری می‌رسد. هرچه از او می‌رسد، تلخ یا شیرین، آن را لطف بدانید. او با همهٔ سردی، حال شما را می‌پرسد.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «می‌آورد» که روایتِ دلی است که می‌خواهد از عشق بگریزد و نمی‌تواند. بیتِ ششم نگاهِ عارفانهٔ حافظ را نشان می‌دهد: هرچه از جانان برسد، «اگر تسبیح می‌فرمود اگر زنار»، همه لطف است.

موضوع‌ها: عشق · دل‌شکستگی · معنویت و عرفان

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا