غزل ۱۴۵: چه مستی است ندانم که رو به ما آورد
چه مستی است ندانم که رو به ما آورد
که بود ساقی و این باده از کجا آورد
چه راه میزند این مطرب مقام شناس
که در میان غزل قول آشنا آورد
تو نیز باده به چنگ آر و راه صحرا گیر
که مرغ نغمهسرا ساز خوشنوا آورد
دلا چو غنچه شکایت ز کار بسته مکن
که باد صبح، نسیم گرهگشا آورد
رسیدن گل نسرین به خیر و خوبی باد
بنفشه شاد و کش آمد، سمن صفا آورد
صبا به خوشخبری هدهد سلیمان است
که مژدهٔ طرب از گلشن سبا آورد
علاج ضعف دل ما کرشمهٔ ساقیست
برآر سر که طبیب آمد و دوا آورد
مرید پیر مغانم ز من مرنج ای شیخ
چرا که وعده تو کردی و او به جا آورد
به تنگچشمی آن ترک لشکری نازم
که حمله بر من درویش یک قبا آورد
فلک غلامی حافظ کنون به طوع کند
که التجا به در دولت شما آورد
معنی ابیات
چه مستی است ندانم که رو به ما آورد / که بود ساقی و این باده از کجا آورد
نمیدانم این چه مستی است که به ما روی آورد؛ ساقی که بود و این باده را از کجا آورد؟
چه راه میزند این مطرب مقام شناس / که در میان غزل قول آشنا آورد
این نوازندهٔ آشنا به مقامها چه آهنگی مینوازد که در میانِ غزل سخنِ آشنا را آورد؟
تو نیز باده به چنگ آر و راه صحرا گیر / که مرغ نغمهسرا ساز خوشنوا آورد
تو نیز باده به دست بگیر و راهِ صحرا را پیش گیر، که پرندهٔ نغمهخوان سازی خوشنوا آورد.
دلا چو غنچه شکایت ز کار بسته مکن / که باد صبح، نسیم گرهگشا آورد
ای دل، مانندِ غنچه از کارِ بسته شکایت مکن، که بادِ صبح نسیمِ گرهگشا آورد.
رسیدن گل نسرین به خیر و خوبی باد / بنفشه شاد و کش آمد، سمن صفا آورد
رسیدنِ گلِ نسرین به خیر و خوبی باد؛ بنفشه شاد و خوش آمد، و یاسمن صفا آورد.
صبا به خوشخبری هدهد سلیمان است / که مژدهٔ طرب از گلشن سبا آورد
صبا در خوشخبری هدهدِ سلیمان است، که مژدهٔ شادی را از گلشنِ سبا آورد.
علاج ضعف دل ما کرشمهٔ ساقیست / برآر سر که طبیب آمد و دوا آورد
درمانِ ضعفِ دلِ ما کرشمهٔ ساقی است؛ سر بلند کن، که طبیب آمد و دارو آورد.
مرید پیر مغانم ز من مرنج ای شیخ / چرا که وعده تو کردی و او به جا آورد
ای شیخ، از من مرنج که مریدِ پیرِ مغانم، چرا که تو وعده دادی و او به جا آورد.
به تنگچشمی آن ترک لشکری نازم / که حمله بر من درویش یک قبا آورد
به تنگچشمیِ آن ترکِ لشکری مینازم که بر منِ درویشِ یکقبا یورش آورد.
فلک غلامی حافظ کنون به طوع کند / که التجا به در دولت شما آورد
اکنون آسمان به دلخواه غلامیِ حافظ را میکند، که به درگاهِ دولتِ شما پناه آورد.
تعبیر فال
فالی پر از مژده است: شادی و گشایشی که چشمبهراهش بودید رسیده است. گره کار بستهتان باز میشود؛ دیگر شکایت نکنید. درمان دلتان در راه است، سر بلند کنید. آن که وعده داد شاید وفا نکرد، اما دیگری به یاری شما آمده است. با پناه بردن به جایی درست، بخت با شما همراه میشود.
- نیت کلی: فالی پر از مژده: شادی و گشایشی که چشمبهراهش بودید رسیده است.
- عشق: درمانِ دلتان در راه است؛ سر بلند کنید و شکایت را کنار بگذارید.
- کار: گرهِ کارِ بسته باز میشود؛ آن که وعده داد شاید وفا نکرد، اما دیگری به یاریتان آمده است.
- سفر: راهِ صحرا را پیش بگیرید؛ سفری خوش و پرخبر در پیش است.
درباره این غزل
غزلی بهاری و پرمژده که بیتِ چهارمش، «دلا چو غنچه شکایت ز کارِ بسته مکن / که بادِ صبح نسیمِ گرهگشا آورد»، از امیدبخشترین بیتهای دیوان است. بیتِ ششم صبا را به هدهدِ سلیمان مانند میکند که از سرزمینِ سبا خبر آورد.
موضوعها: امید و مژده · زیبایی · آغاز دوباره · می و رندی
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز