غزل ۱۵۵: اگر روم ز پیاش فتنهها برانگیزد
اگر روم ز پیاش فتنهها برانگیزد
ور از طلب بنشینم به کینه برخیزد
و گر به رهگذری یک دم از وفاداری
چو گرد در پیاش افتم چو باد بگریزد
و گر کنم طلب نیم بوسه صد افسوس
ز حقهٔ دهنش چون شکر فرو ریزد
من آن فریب که در نرگس تو میبینم
بس آبروی که با خاک ره برآمیزد
فراز و شیب بیابان عشق، دام بلاست
کجاست شیردلی کز بلا نپرهیزد
تو عمر خواه و صبوری که چرخ شعبده باز
هزار بازی از این طرفهتر برانگیزد
بر آستانهٔ تسلیم سر بنه حافظ
که گر ستیزه کنی، روزگار بستیزد
معنی ابیات
اگر روم ز پیاش فتنهها برانگیزد / ور از طلب بنشینم به کینه برخیزد
اگر به دنبالش بروم، فتنهها برمیانگیزد؛ و اگر از طلب بنشینم، به کینه برمیخیزد.
و گر به رهگذری یک دم از وفاداری / چو گرد در پیاش افتم چو باد بگریزد
و اگر در گذرگاهی یک دم از سرِ وفاداری مانندِ گرد در پیاش بیفتم، مانندِ باد میگریزد.
و گر کنم طلب نیم بوسه صد افسوس / ز حقهٔ دهنش چون شکر فرو ریزد
و اگر نیمبوسهای بخواهم، از صندوقچهٔ دهانش صد افسوس مانندِ شکر فرو میریزد.
من آن فریب که در نرگس تو میبینم / بس آبروی که با خاک ره برآمیزد
از آن فریبی که من در چشمِ نرگسِ تو میبینم، بسا آبرو که با خاکِ راه درمیآمیزد.
فراز و شیب بیابان عشق، دام بلاست / کجاست شیردلی کز بلا نپرهیزد
فراز و نشیبِ بیابانِ عشق دامِ بلاست؛ کجاست شیردلی که از بلا نپرهیزد؟
تو عمر خواه و صبوری که چرخ شعبده باز / هزار بازی از این طرفهتر برانگیزد
تو عمر بخواه و شکیبایی، که آسمانِ شعبدهباز هزار بازیِ شگفتتر از این برمیانگیزد.
بر آستانهٔ تسلیم سر بنه حافظ / که گر ستیزه کنی، روزگار بستیزد
حافظ، بر آستانِ تسلیم سر بنه، که اگر ستیزه کنی، روزگار با تو میستیزد.
تعبیر فال
با کسی سروکار دارید که نه نزدیک شدنتان را میپسندد و نه کناره گرفتنتان را؛ هرچه میکنید او میگریزد. این راه پرفراز و نشیب است و آبرو در آن به خطر میافتد. ستیز و پافشاری کار را بدتر میکند. صبر کنید و تسلیم روزگار باشید؛ روزگار بازیهای دیگری در پیش دارد.
- نیت کلی: صبر کنید و با روزگار نستیزید؛ بازیهای دیگری در پیش است.
- عشق: با کسی سروکار دارید که نه نزدیک شدنتان را میپسندد و نه کناره گرفتنتان را؛ پافشاری کار را بدتر میکند.
- کار: این راه پرفراز و نشیب است و آبرو در آن به خطر میافتد؛ با احتیاط و شکیبایی پیش بروید.
- سفر: در سفر شتاب نکنید؛ راه پیچوخم دارد.
درباره این غزل
غزلی در دشواریِ کار با یاری که نه نزدیک شدن را میپسندد و نه کناره گرفتن را. بیتِ ششم، «تو عمر خواه و صبوری که چرخِ شعبدهباز / هزار بازی از این طرفهتر برانگیزد»، و بیتِ پایانی، «که گر ستیزه کنی روزگار بستیزد»، از پندهای پرنقلِ حافظ در شکیباییاند.
موضوعها: صبر · سفر و غربت · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز