غزل ۱۵۵: اگر روم ز پی‌اش فتنه‌ها برانگیزد

اگر روم ز پی‌اش فتنه‌ها برانگیزد
ور از طلب بنشینم به کینه برخیزد

و گر به رهگذری یک دم از وفاداری
چو گرد در پی‌اش افتم چو باد بگریزد

و گر کنم طلب نیم بوسه صد افسوس
ز حقهٔ دهنش چون شکر فرو ریزد

من آن فریب که در نرگس تو می‌بینم
بس آبروی که با خاک ره برآمیزد

فراز و شیب بیابان عشق، دام بلاست
کجاست شیردلی کز بلا نپرهیزد

تو عمر خواه و صبوری که چرخ شعبده باز
هزار بازی از این طرفه‌تر برانگیزد

بر آستانهٔ تسلیم سر بنه حافظ
که گر ستیزه کنی، روزگار بستیزد

معنی ابیات

  1. اگر روم ز پی‌اش فتنه‌ها برانگیزد / ور از طلب بنشینم به کینه برخیزد

    اگر به دنبالش بروم، فتنه‌ها برمی‌انگیزد؛ و اگر از طلب بنشینم، به کینه برمی‌خیزد.

  2. و گر به رهگذری یک دم از وفاداری / چو گرد در پی‌اش افتم چو باد بگریزد

    و اگر در گذرگاهی یک دم از سرِ وفاداری مانندِ گرد در پی‌اش بیفتم، مانندِ باد می‌گریزد.

  3. و گر کنم طلب نیم بوسه صد افسوس / ز حقهٔ دهنش چون شکر فرو ریزد

    و اگر نیم‌بوسه‌ای بخواهم، از صندوقچهٔ دهانش صد افسوس مانندِ شکر فرو می‌ریزد.

  4. من آن فریب که در نرگس تو می‌بینم / بس آبروی که با خاک ره برآمیزد

    از آن فریبی که من در چشمِ نرگسِ تو می‌بینم، بسا آبرو که با خاکِ راه درمی‌آمیزد.

  5. فراز و شیب بیابان عشق، دام بلاست / کجاست شیردلی کز بلا نپرهیزد

    فراز و نشیبِ بیابانِ عشق دامِ بلاست؛ کجاست شیردلی که از بلا نپرهیزد؟

  6. تو عمر خواه و صبوری که چرخ شعبده باز / هزار بازی از این طرفه‌تر برانگیزد

    تو عمر بخواه و شکیبایی، که آسمانِ شعبده‌باز هزار بازیِ شگفت‌تر از این برمی‌انگیزد.

  7. بر آستانهٔ تسلیم سر بنه حافظ / که گر ستیزه کنی، روزگار بستیزد

    حافظ، بر آستانِ تسلیم سر بنه، که اگر ستیزه کنی، روزگار با تو می‌ستیزد.

تعبیر فال

با کسی سروکار دارید که نه نزدیک شدنتان را می‌پسندد و نه کناره گرفتنتان را؛ هرچه می‌کنید او می‌گریزد. این راه پرفراز و نشیب است و آبرو در آن به خطر می‌افتد. ستیز و پافشاری کار را بدتر می‌کند. صبر کنید و تسلیم روزگار باشید؛ روزگار بازی‌های دیگری در پیش دارد.

درباره این غزل

غزلی در دشواریِ کار با یاری که نه نزدیک شدن را می‌پسندد و نه کناره گرفتن را. بیتِ ششم، «تو عمر خواه و صبوری که چرخِ شعبده‌باز / هزار بازی از این طرفه‌تر برانگیزد»، و بیتِ پایانی، «که گر ستیزه کنی روزگار بستیزد»، از پندهای پرنقلِ حافظ در شکیبایی‌اند.

موضوع‌ها: صبر · سفر و غربت · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا