غزل ۱۵۷: هر که را با خط سبزت سر سودا باشد

هر که را با خط سبزت سر سودا باشد
پای از این دایره بیرون ننهد تا باشد

من چو از خاک لحد لاله‌صفت برخیزم
داغ سودای توام سر سویدا باشد

تو خود ای گوهر یک‌دانه کجایی آخر
کز غمت دیدهٔ مردم همه دریا باشد

از بن هر مژه‌ام آب روان است بیا
اگرت میل لب جوی و تماشا باشد

چون گل و می دمی از پرده برون آی و درآ
که دگرباره ملاقات نه پیدا باشد

ظل ممدود خم زلف توام بر سر باد
کاندر این سایه قرار دل شیدا باشد

چشمت از ناز به حافظ نکند میل آری
سرگرانی صفت نرگس رعنا باشد

معنی ابیات

  1. هر که را با خط سبزت سر سودا باشد / پای از این دایره بیرون ننهد تا باشد

    هر کس با خطِ سبزِ تو (موی تازه‌رسته) سرِ سودا داشته باشد، تا زنده است پای از این دایره بیرون نمی‌نهد.

  2. من چو از خاک لحد لاله‌صفت برخیزم / داغ سودای توام سر سویدا باشد

    وقتی مانندِ لاله از خاکِ گور برخیزم، داغِ سودای تو سویدای (نقطهٔ سیاهِ درونِ) دلم خواهد بود.

  3. تو خود ای گوهر یک‌دانه کجایی آخر / کز غمت دیدهٔ مردم همه دریا باشد

    ای گوهرِ یکتا، آخر تو کجایی، که از غمِ تو چشمِ همهٔ مردم دریا شده است؟

  4. از بن هر مژه‌ام آب روان است بیا / اگرت میل لب جوی و تماشا باشد

    از بنِ هر مژه‌ام آب روان است؛ اگر میلِ کنارِ جوی و تماشا داری، بیا.

  5. چون گل و می دمی از پرده برون آی و درآ / که دگرباره ملاقات نه پیدا باشد

    مانندِ گل و باده، دمی از پرده بیرون بیا و درآی، که دیدارِ دوباره معلوم نیست.

  6. ظل ممدود خم زلف توام بر سر باد / کاندر این سایه قرار دل شیدا باشد

    سایهٔ گستردهٔ خمِ زلفِ تو (چون «ظلِّ ممدود» بهشت) بر سرم باد، که در این سایه دلِ شیدا آرام می‌گیرد.

  7. چشمت از ناز به حافظ نکند میل آری / سرگرانی صفت نرگس رعنا باشد

    چشمت از ناز به حافظ میل نمی‌کند؛ آری، سرسنگینی خوی نرگسِ رعناست.

تعبیر فال

دلبستگی شما همیشگی است و تا پایان با شما می‌ماند. در دوری او بسیار اشک ریخته‌اید و چشم‌به‌راهید. از او بخواهید که لحظه‌ای پرده کنار بزند و دیداری دست دهد، که فرصت‌ها همیشه نمی‌مانند. سرسنگینی او از خوی اوست، نه از بدی شما؛ به دل نگیرید.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «باشد» در دلبستگیِ همیشگی، که در بیتِ دوم با «سودا» و «سویدا» بازی می‌کند: داغِ عشق، مانندِ نقطهٔ سیاهِ درونِ لاله، حتی پس از مرگ در دل می‌ماند. بیتِ ششم عبارتِ قرآنیِ «ظلِّ ممدود»، سایهٔ گستردهٔ بهشت، را برای زلفِ یار به کار می‌برد.

موضوع‌ها: فراق و دلتنگی · دل‌شکستگی · زیبایی · وصال

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا