غزل ۲۱۵: به کوی میکده یا رب سحر چه مشغله بود؟
به کوی میکده یا رب سحر چه مشغله بود؟
که جوش شاهد و ساقی و شمع و مشعله بود
حدیث عشق که از حرف و صوت مستغنیست
به نالهٔ دف و نی در خروش و ولوله بود
مباحثی که در آن مجلس جنون میرفت
ورای مدرسه و قال و قیل مسأله بود
دل از کرشمهٔ ساقی به شکر بود ولی
ز نامساعدی بختش اندکی گله بود
قیاس کردم و آن چشم جادوانهٔ مست
هزار ساحر چون سامریش در گله بود
بگفتمش به لبم بوسهای حوالت کن
به خنده گفت کیات با من این معامله بود؟
ز اخترم نظری سعد در ره است که دوش
میان ماه و رخ یار من مقابله بود
دهان یار که درمان درد حافظ داشت
فغان که وقت مروت چه تنگ حوصله بود
معنی ابیات
به کوی میکده یا رب سحر چه مشغله بود؟ / که جوش شاهد و ساقی و شمع و مشعله بود
خدایا، سحرگاه در کوی میکده چه هیاهویی بود، که جوش و خروشِ شاهد و ساقی و شمع و مشعل بود.
حدیث عشق که از حرف و صوت مستغنیست / به نالهٔ دف و نی در خروش و ولوله بود
حدیثِ عشق، که از حرف و صدا بینیاز است، با نالهٔ دف و نی در خروش و غوغا بود.
مباحثی که در آن مجلس جنون میرفت / ورای مدرسه و قال و قیل مسأله بود
بحثهایی که در آن مجلسِ شوریدگی میرفت، فراتر از مدرسه و قیلوقالِ مسئله بود.
دل از کرشمهٔ ساقی به شکر بود ولی / ز نامساعدی بختش اندکی گله بود
دل از کرشمهٔ ساقی سپاسگزار بود، اما از ناسازگاریِ بختش اندکی گله داشت.
قیاس کردم و آن چشم جادوانهٔ مست / هزار ساحر چون سامریش در گله بود
سنجیدم و دیدم آن چشمِ جادوگرِ مست، هزار جادوگر چون سامری را در گله داشت.
بگفتمش به لبم بوسهای حوالت کن / به خنده گفت کیات با من این معامله بود؟
به او گفتم بوسهای بر لبم حواله کن؛ با خنده گفت: کی میانِ تو و من چنین معاملهای بود؟
ز اخترم نظری سعد در ره است که دوش / میان ماه و رخ یار من مقابله بود
از ستارهام نگاهی سعد در راه است، چرا که دیشب میانِ ماه و چهرهٔ یارِ من رودررویی بود.
دهان یار که درمان درد حافظ داشت / فغان که وقت مروت چه تنگ حوصله بود
دهانِ یار، که درمانِ دردِ حافظ را داشت، فغان که هنگامِ جوانمردی چه کمحوصله بود.
تعبیر فال
در جمعی پرشور و بیریا به چیزی دست مییابید که در درس و بحث یافت نمیشود. بخت شما رو به بهبود است و نشانهٔ نیکی در راه است. با این حال آنچه میخواهید بهآسانی و فوری داده نمیشود؛ طرف مقابل کمحوصله است و پاسخش با شوخی همراه خواهد بود. سپاسگزار باشید و گله را کوتاه کنید.
- نیت کلی: بختِ شما رو به بهبود است و نشانهٔ نیکی در راه است.
- عشق: آنچه میخواهید بهآسانی و فوری داده نمیشود؛ طرفِ مقابل کمحوصله است و پاسخش با شوخی همراه است. گله را کوتاه کنید.
- کار: در جمعی پرشور و بیریا چیزی مییابید که در درس و بحث یافت نمیشود.
- سفر: سفری که در آن با جمعی شاد همراه میشوید خوش و پرخاطره است.
درباره این غزل
غزلی که شبی پرشور در میکده را وصف میکند، جایی که «حدیثِ عشق که از حرف و صوت مستغنیست» با دف و نی بیان میشود. بیتِ سوم مرزِ دانشِ مدرسه و دانشِ عشق را نشان میدهد، و بیتِ هفتم از اصطلاحِ نجومیِ «مقابله» برای نویدِ بختِ نیک بهره میگیرد.
موضوعها: صبر · بخت و دگرگونی روزگار · زیبایی · می و رندی
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز