غزل ۴۱۸: گر تیغ بارد در کوی آن ماه

گر تیغ بارد در کوی آن ماه
گردن نهادیم الحکم لله

آیین تقوا ما نیز دانیم
لیکن چه چاره با بخت گمراه؟

ما شیخ و واعظ کمتر شناسیم
یا جام باده یا قصه کوتاه

من رند و عاشق در موسم گل
آن گاه توبه؟ استغفرالله

مهر تو عکسی بر ما نیفکند
آیینه‌رویا! آه از دلت آه

الصبر مر و العمر فان
یا لیت شعري حتام ألقاه

حافظ چه نالی گر وصل خواهی؟
خون بایدت خورد در گاه و بی‌گاه

معنی ابیات

  1. گر تیغ بارد در کوی آن ماه / گردن نهادیم الحکم لله

    اگر در کوی آن ماه شمشیر ببارد، گردن نهاده‌ایم؛ فرمان از آنِ خداست.

  2. آیین تقوا ما نیز دانیم / لیکن چه چاره با بخت گمراه؟

    ما نیز آیینِ پرهیزگاری را می‌دانیم، اما با بختِ گمراه چه چاره‌ای داریم؟

  3. ما شیخ و واعظ کمتر شناسیم / یا جام باده یا قصه کوتاه

    ما شیخ و واعظ را کمتر می‌شناسیم؛ یا جامِ باده بده، یا سخن را کوتاه کن.

  4. من رند و عاشق در موسم گل / آن گاه توبه؟ استغفرالله

    من رند و عاشقم، آن هم در فصلِ گل؛ آنگاه توبه کنم؟ پناه بر خدا!

  5. مهر تو عکسی بر ما نیفکند / آیینه‌رویا! آه از دلت آه

    مهرِ تو پرتوی بر ما نینداخت؛ ای آینه‌رو، آه از دلِ تو، آه.

  6. الصبر مر و العمر فان / یا لیت شعري حتام ألقاه

    (به عربی:) شکیبایی تلخ است و عمر فانی؛ کاش می‌دانستم تا کی باید در انتظارِ دیدارش باشم.

  7. حافظ چه نالی گر وصل خواهی؟ / خون بایدت خورد در گاه و بی‌گاه

    حافظ، اگر وصل می‌خواهی، چرا می‌نالی؟ باید گاه و بی‌گاه خونِ دل بخوری.

تعبیر فال

در راهی که برگزیده‌اید سختی هست و باید آن را بپذیرید. می‌دانید کار درست چیست، ولی دل و بخت شما را به سوی دیگری می‌برد؛ با خود صادق باشید. آن کس هنوز پاسخی به مهر شما نداده است. صبر تلخ است و عمر می‌گذرد، اما رسیدن به خواسته بدون رنج ممکن نیست. گله نکنید و پایدار بمانید.

درباره این غزل

غزلی کوتاه‌وزن با قافیهٔ «ـاه» که عبارت‌های عربی در آن آمیخته است: «الحکم لله» و «استغفرالله». بیتِ ششم، «الصبر مُرّ و العمر فانٍ»، تلخیِ انتظار را می‌گوید، و بیتِ پایانی پاسخِ آن است: وصل بی خونِ دل به دست نمی‌آید.

موضوع‌ها: صبر · بخت و دگرگونی روزگار · می و رندی · وصال · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا