غزل ۲۱۹: کنون که در چمن آمد گل از عدم به وجود

کنون که در چمن آمد گل از عدم به وجود
بنفشه در قدم او نهاد سر به سجود

بنوش جام صبوحی به نالهٔ دف و چنگ
ببوس غبغب ساقی به نغمهٔ نی و عود

به دور گل منشین بی‌شراب و شاهد و چنگ
که همچو روز بقا هفته‌ای بود معدود

شد از خروج ریاحین چو آسمان روشن
زمین، به اختر میمون و طالع مسعود

ز دست شاهد نازک‌عذار عیسی‌دم
شراب نوش و رها کن حدیث عاد و ثمود

جهان چو خلد برین شد به دور سوسن و گل
ولی چه سود که در وی نه ممکن است خلود

چو گل سوار شود بر هوا سلیمان‌وار
سحر که مرغ درآید به نغمهٔ داوود

به باغ، تازه کن آیین دین زردشتی
کنون که لاله برافروخت آتش نمرود

بخواه جام صبوحی به یاد آصف عهد
وزیر ملک سلیمان، عماد دین، محمود

بود که مجلس حافظ به یمن تربیتش
هر آن چه می‌طلبد جمله باشدش موجود

معنی ابیات

  1. کنون که در چمن آمد گل از عدم به وجود / بنفشه در قدم او نهاد سر به سجود

    اکنون که گل در چمن از نیستی به هستی آمد، بنفشه سر به سجده در قدمِ او نهاد.

  2. بنوش جام صبوحی به نالهٔ دف و چنگ / ببوس غبغب ساقی به نغمهٔ نی و عود

    با نالهٔ دف و چنگ جامِ صبحگاهی بنوش؛ با نغمهٔ نی و عود غبغبِ ساقی را ببوس.

  3. به دور گل منشین بی‌شراب و شاهد و چنگ / که همچو روز بقا هفته‌ای بود معدود

    در روزگارِ گل بی باده و شاهد و چنگ منشین، که مانندِ روزهای عمر، هفته‌ای بیش نیست و شمرده است.

  4. شد از خروج ریاحین چو آسمان روشن / زمین، به اختر میمون و طالع مسعود

    زمین از بیرون آمدنِ گیاهانِ خوشبو، با ستارهٔ خجسته و طالعِ فرخنده، مانندِ آسمان روشن شد.

  5. ز دست شاهد نازک‌عذار عیسی‌دم / شراب نوش و رها کن حدیث عاد و ثمود

    از دستِ زیبارویِ نازک‌چهرهٔ عیسی‌دم باده بنوش و حدیثِ عاد و ثمود (قومِ نابودشده) را رها کن.

  6. جهان چو خلد برین شد به دور سوسن و گل / ولی چه سود که در وی نه ممکن است خلود

    جهان در روزگارِ سوسن و گل مانندِ بهشتِ برین شد، اما چه سود، که ماندنِ جاوید در آن ممکن نیست.

  7. چو گل سوار شود بر هوا سلیمان‌وار / سحر که مرغ درآید به نغمهٔ داوود

    چون گل مانندِ سلیمان بر هوا سوار شود، سحرگاه که مرغ به نغمهٔ داوود درآید،

  8. به باغ، تازه کن آیین دین زردشتی / کنون که لاله برافروخت آتش نمرود

    در باغ آیینِ زرتشتی را تازه کن، اکنون که لاله آتشِ نمرود را برافروخت.

  9. بخواه جام صبوحی به یاد آصف عهد / وزیر ملک سلیمان، عماد دین، محمود

    به یادِ آصفِ زمان جامِ صبحگاهی بخواه: وزیرِ کشورِ سلیمان، عمادِ دین، محمود.

  10. بود که مجلس حافظ به یمن تربیتش / هر آن چه می‌طلبد جمله باشدش موجود

    شاید مجلسِ حافظ به برکتِ پرورشِ او هرچه می‌خواهد همه را داشته باشد.

تعبیر فال

فصل شکفتن و شادی فرا رسیده و ستارهٔ بخت شما فرخنده است. این روزها کوتاه و شمرده است؛ آن را با غصهٔ گذشته و داستان‌های کهنه تباه نکنید. با دوستان و در طبیعت خوش باشید. با پشتیبانی شخصی بزرگوار، آنچه می‌خواهید فراهم خواهد شد.

درباره این غزل

غزلی بهاری پر از تصویرهای کهن: سلیمان و داوود، عاد و ثمود، آتشِ زرتشتی و آتشِ نمرود. بیتِ ششم پیامِ همیشگیِ حافظ را دارد: جهان در بهار بهشت است، «ولی چه سود که در وی نه ممکن است خلود». بیتِ نهم وزیری با نامِ عمادالدین محمود را می‌ستاید.

موضوع‌ها: شادی و غنیمت دم · زیبایی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا