غزل ۲۲۳: هرگزم نقش تو از لوح دل و جان نرود
هرگزم نقش تو از لوح دل و جان نرود
هرگز از یاد من آن سرو خرامان نرود
از دماغ من سرگشته خیال دهنت
به جفای فلک و غصهٔ دوران نرود
در ازل بست دلم با سر زلفت پیوند
تا ابد سر نکشد، وز سر پیمان نرود
هر چه جز بار غمت بر دل مسکین من است
برود از دل من وز دل من آن نرود
آن چنان مهر توام در دل و جان جای گرفت
که اگر سر برود، از دل و از جان نرود
گر رود از پی خوبان دل من معذور است
درد دارد چه کند کز پی درمان نرود
هر که خواهد که چو حافظ نشود سرگردان
دل به خوبان ندهد وز پی ایشان نرود
معنی ابیات
هرگزم نقش تو از لوح دل و جان نرود / هرگز از یاد من آن سرو خرامان نرود
نقشِ تو هرگز از لوحِ دل و جانم پاک نمیشود؛ آن سروِ خرامان هرگز از یادم نمیرود.
از دماغ من سرگشته خیال دهنت / به جفای فلک و غصهٔ دوران نرود
خیالِ دهانِ تو از سرِ سرگشتهٔ من با جفای آسمان و غصهٔ روزگار بیرون نمیرود.
در ازل بست دلم با سر زلفت پیوند / تا ابد سر نکشد، وز سر پیمان نرود
دلم در ازل با سرِ زلفت پیوند بست؛ تا ابد سرکشی نمیکند و از سرِ پیمان برنمیگردد.
هر چه جز بار غمت بر دل مسکین من است / برود از دل من وز دل من آن نرود
هرچه جز بارِ غمِ تو بر دلِ بیچارهام هست، از دلم میرود، اما غمِ تو نمیرود.
آن چنان مهر توام در دل و جان جای گرفت / که اگر سر برود، از دل و از جان نرود
مهرِ تو چنان در دل و جانم جای گرفت که اگر سرم هم برود، از دل و جانم نمیرود.
گر رود از پی خوبان دل من معذور است / درد دارد چه کند کز پی درمان نرود
اگر دلم در پیِ زیبارویان برود، معذور است؛ درد دارد، چه کند که در پیِ درمان نرود؟
هر که خواهد که چو حافظ نشود سرگردان / دل به خوبان ندهد وز پی ایشان نرود
هر کس میخواهد مانندِ حافظ سرگردان نشود، دل به زیبارویان ندهد و در پیِ آنان نرود.
تعبیر فال
دلبستگی شما ریشهدار و ماندگار است و با سختی روزگار از میان نمیرود. هر غم دیگری میگذرد جز این یکی. این پیوند را سرنوشت بسته است، پس خود را برای آن سرزنش نکنید. اما بدانید که این راه سرگردانی هم دارد؛ اگر تاب آن را ندارید، دل به هر زیبایی نسپارید.
- نیت کلی: دلبستگیتان ریشهدار و ماندگار است و با سختیِ روزگار از میان نمیرود.
- عشق: هر غمِ دیگری میگذرد جز این یکی؛ این پیوند را سرنوشت بسته است، خود را سرزنش نکنید.
- کار: این راه سرگردانی هم دارد؛ اگر تابش را ندارید، دل به هر زیبایی نسپارید.
- سفر: هر جا بروید، یادِ او همراهتان است.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ «نرود» در ماندگاریِ مهر، که هر بیتش چیزی را برمیشمارد که نمیرود: نقشِ یار، خیالِ دهانش، پیمانِ ازلی و غمِ عشق. بیتِ ششم پوزشی شیرین است: دلِ دردمند ناگزیر در پیِ درمان میرود.
موضوعها: عشق · بخت و دگرگونی روزگار · زیبایی · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز