غزل ۲۳: خیال روی تو در هر طریق همره ماست

خیال روی تو در هر طریق همره ماست
نسیم موی تو، پیوند جان آگه ماست

به رغم مدعیانی که منع عشق کنند
جمال چهرهٔ تو، حجت موجه ماست

ببین که سیب زنخدان تو چه می‌گوید
هزار یوسف مصری، فتاده در چه ماست

اگر به زلف دراز تو، دست ما نرسد
گناه بخت پریشان و دست کوته ماست

به حاجب در خلوت‌سرای خاص بگو
فلان ز گوشه‌نشینان خاک درگه ماست

به صورت از نظر ما اگر چه محجوب است
همیشه در نظر خاطر مرفه ماست

اگر به سالی حافظ دری زند، بگشای
که سال‌هاست که مشتاق روی چون مه ماست

معنی ابیات

  1. خیال روی تو در هر طریق همره ماست / نسیم موی تو، پیوند جان آگه ماست

    خیالِ روی تو در هر راهی همراهِ ماست؛ نسیمِ موی تو پیوندِ جانِ آگاهِ ماست.

  2. به رغم مدعیانی که منع عشق کنند / جمال چهرهٔ تو، حجت موجه ماست

    به رغمِ مدعیانی که از عشق منع می‌کنند، زیباییِ چهرهٔ تو دلیلِ پذیرفتنیِ ماست.

  3. ببین که سیب زنخدان تو چه می‌گوید / هزار یوسف مصری، فتاده در چه ماست

    ببین سیبِ زنخدانت چه می‌گوید: هزار یوسفِ مصری در چاهِ ما (چاهِ زنخدان) افتاده است.

  4. اگر به زلف دراز تو، دست ما نرسد / گناه بخت پریشان و دست کوته ماست

    اگر دستِ ما به زلفِ درازِ تو نرسد، گناه از بختِ پریشان و دستِ کوتاهِ ماست.

  5. به حاجب در خلوت‌سرای خاص بگو / فلان ز گوشه‌نشینان خاک درگه ماست

    به دربانِ خلوت‌سرای خاص بگو: فلانی از گوشه‌نشینانِ خاکِ درگاهِ ماست.

  6. به صورت از نظر ما اگر چه محجوب است / همیشه در نظر خاطر مرفه ماست

    هرچند در ظاهر از چشمِ ما پنهان است، همیشه در نظرِ خاطرِ آسودهٔ ماست.

  7. اگر به سالی حافظ دری زند، بگشای / که سال‌هاست که مشتاق روی چون مه ماست

    اگر حافظ سالی یک بار دری بزند، بگشای، که سال‌هاست مشتاقِ روی ماه‌مانندِ ماست.

تعبیر فال

کسی که به او می‌اندیشید همواره در خاطر شماست، هرچند از چشم دور است. اگر تاکنون به او نرسیده‌اید، از کوتاهی بخت بوده نه از بی‌ارزشی عشق شما. به سرزنش مدعیان اعتنا نکنید. در بسته نمی‌ماند؛ فروتنانه در بزنید که پس از سال‌ها انتظار، گشوده می‌شود.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «ماست» که بیت‌های پایانی‌اش گویی از زبانِ خودِ یار است: «فلان ز گوشه‌نشینانِ خاکِ درگهِ ماست» و «اگر به سالی حافظ دری زند بگشای». بیتِ سوم زیبایی را به چاهی مانند می‌کند که هزار یوسف در آن افتاده‌اند.

موضوع‌ها: عشق · صبر · زیبایی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا