غزل ۲۴۷: صبا ز منزل جانان گذر دریغ مدار

صبا ز منزل جانان گذر دریغ مدار
وز او به عاشق بی‌دل خبر دریغ مدار

به شکر آن که شکفتی به کام بخت ای گل
نسیم وصل ز مرغ سحر دریغ مدار

حریف عشق تو بودم چو ماه نو بودی
کنون که ماه تمامی نظر دریغ مدار

جهان و هر چه در او هست سهل و مختصر است
ز اهل معرفت این مختصر دریغ مدار

کنون که چشمهٔ قند است لعل نوشین‌ات
سخن بگوی و ز طوطی، شکر دریغ مدار

مکارم تو به آفاق می‌برد شاعر
از او وظیفه و زاد سفر دریغ مدار

چو ذکر خیر طلب می‌کنی سخن این است
که در بهای سخن سیم و زر دریغ مدار

غبار غم برود، حال خوش شود حافظ
تو آب دیده از این ره‌گذر دریغ مدار

معنی ابیات

  1. صبا ز منزل جانان گذر دریغ مدار / وز او به عاشق بی‌دل خبر دریغ مدار

    ای صبا، از گذر کردن به منزلِ جانان دریغ مکن، و خبر دادن از او را به عاشقِ بی‌دل دریغ مدار.

  2. به شکر آن که شکفتی به کام بخت ای گل / نسیم وصل ز مرغ سحر دریغ مدار

    ای گل، به شکرانهٔ آنکه به کامِ بخت شکفتی، نسیمِ وصال را از مرغِ سحر (بلبل) دریغ مدار.

  3. حریف عشق تو بودم چو ماه نو بودی / کنون که ماه تمامی نظر دریغ مدار

    وقتی ماهِ نو بودی، همدمِ عشقِ تو بودم؛ اکنون که ماهِ تمامی، نظر را از من دریغ مدار.

  4. جهان و هر چه در او هست سهل و مختصر است / ز اهل معرفت این مختصر دریغ مدار

    جهان و هرچه در آن است اندک و ناچیز است؛ این اندک را از اهلِ معرفت دریغ مدار.

  5. کنون که چشمهٔ قند است لعل نوشین‌ات / سخن بگوی و ز طوطی، شکر دریغ مدار

    اکنون که لبِ لعلِ شیرینت چشمهٔ قند است، سخن بگو و شکر را از طوطی دریغ مدار.

  6. مکارم تو به آفاق می‌برد شاعر / از او وظیفه و زاد سفر دریغ مدار

    شاعر بزرگواری‌های تو را به همهٔ جهان می‌برد؛ مقرری و توشهٔ سفر را از او دریغ مدار.

  7. چو ذکر خیر طلب می‌کنی سخن این است / که در بهای سخن سیم و زر دریغ مدار

    اگر نامِ نیک می‌خواهی، سخن این است: در بهای سخن، سیم و زر را دریغ مدار.

  8. غبار غم برود، حال خوش شود حافظ / تو آب دیده از این ره‌گذر دریغ مدار

    حافظ، غبارِ غم می‌رود و حال خوش می‌شود؛ تو اشکِ دیده را از این گذرگاه دریغ مدار.

تعبیر فال

اکنون که کسی به کام و جایگاه رسیده، از او انتظار مهر و توجه دارید؛ شما در روزهای آغاز همراهش بودید و این خواسته بجاست. آن را آشکارا بخواهید. اگر خود در جایگاه توانایی هستید، از بخشش به اهل هنر و دانش دریغ نکنید که نام نیک از همین راه می‌ماند. غم شما رفتنی است.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «دریغ مدار» که هر بیتش خواهشی است: از صبا خبر، از گل نسیم، از ماهِ تمام نظر، و از بزرگان بخشش به اهلِ سخن. بیتِ سوم تصویری لطیف دارد: عاشق از روزگارِ «ماهِ نو» با یار بوده و اکنون که او «ماهِ تمام» شده، چشمِ توجه دارد.

موضوع‌ها: بخت و دگرگونی روزگار · سفر و غربت · پول و دارایی · معنویت و عرفان · وصال

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا