غزل ۲۶: زلف‌آشفته و خوی‌کرده و خندان‌لب و مست

زلف‌آشفته و خوی‌کرده و خندان‌لب و مست
پیرهن‌چاک و غزل‌خوان و صراحی در دست

نرگسش عربده‌جوی و لبش افسوس‌کنان
نیم شب، دوش به بالین من آمد، بنشست

سر فرا گوش من آورد به آواز حزین
گفت: ای عاشق دیرینهٔ من، خوابت هست؟

عاشقی را که چنین بادهٔ شبگیر دهند
کافر عشق بود گر نشود باده پرست

برو ای زاهد و بر دردکشان خرده مگیر
که ندادند جز این تحفه به ما روز الست

آن چه او ریخت به پیمانهٔ ما نوشیدیم
اگر از خمر بهشت است وگر بادهٔ مست

خندهٔ جام می و زلف گره‌گیر نگار
ای بسا توبه که چون توبهٔ حافظ بشکست

معنی ابیات

  1. زلف‌آشفته و خوی‌کرده و خندان‌لب و مست / پیرهن‌چاک و غزل‌خوان و صراحی در دست

    با زلفِ آشفته و عرق‌کرده و خندان‌لب و مست، پیراهن‌چاک و غزل‌خوان و صراحی به دست،

  2. نرگسش عربده‌جوی و لبش افسوس‌کنان / نیم شب، دوش به بالین من آمد، بنشست

    با چشمِ ستیزه‌جو و لبِ افسوس‌گو، دیشب نیمه‌شب به بالینِ من آمد و نشست.

  3. سر فرا گوش من آورد به آواز حزین / گفت: ای عاشق دیرینهٔ من، خوابت هست؟

    سر به گوشِ من نزدیک کرد و با آوازی اندوهگین گفت: ای عاشقِ دیرینهٔ من، خوابی؟

  4. عاشقی را که چنین بادهٔ شبگیر دهند / کافر عشق بود گر نشود باده پرست

    عاشقی را که چنین بادهٔ شبانه‌ای بدهند، اگر باده‌پرست نشود، کافرِ عشق است.

  5. برو ای زاهد و بر دردکشان خرده مگیر / که ندادند جز این تحفه به ما روز الست

    ای زاهد، برو و بر دُردنوشان خرده مگیر، که در روزِ الست جز این ارمغان به ما ندادند.

  6. آن چه او ریخت به پیمانهٔ ما نوشیدیم / اگر از خمر بهشت است وگر بادهٔ مست

    هرچه او در پیمانهٔ ما ریخت نوشیدیم، چه از شرابِ بهشت باشد و چه بادهٔ مست‌کننده.

  7. خندهٔ جام می و زلف گره‌گیر نگار / ای بسا توبه که چون توبهٔ حافظ بشکست

    خندهٔ جامِ باده و زلفِ گره‌گیرِ نگار، ای بسا توبه که مانندِ توبهٔ حافظ شکست.

تعبیر فال

خوشی و دیداری ناگهانی و دور از انتظار در راه است؛ آن را دریابید. آنچه نصیب شما شده از پیش مقدر بوده، پس آن را بپذیرید و بر خود سخت نگیرید. از سرزنش خشک‌اندیشان نرنجید. تصمیمی که برخلاف دلتان گرفته‌اید در برابر این شادی دوام نخواهد آورد.

درباره این غزل

از زنده‌ترین و پرآوازه‌ترین غزل‌های حافظ، که مانندِ صحنه‌ای نمایشی آمدنِ نیمه‌شبِ یار را تصویر می‌کند: «زلف‌آشفته و خوی‌کرده و خندان‌لب و مست». بیت‌های پنجم و ششم پیوندِ این غزل با اندیشهٔ «روزِ الست» و تقدیرِ ازلی را نشان می‌دهند.

موضوع‌ها: شادی و غنیمت دم · معنویت و عرفان · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا