غزل ۲۶۳: بیا و کشتی ما در شط شراب انداز

بیا و کشتی ما در شط شراب انداز
خروش و ولوله در جان شیخ و شاب انداز

مرا به کشتی باده درافکن ای ساقی!
که گفته‌اند «نکویی کن و در آب انداز»

ز کوی میکده برگشته‌ام ز راه خطا
مرا دگر ز کرم با ره صواب انداز

بیار زآن می گلرنگ مشک‌بو جامی
شرار رشک و حسد در دل گلاب انداز

اگر چه مست و خرابم، تو نیز لطفی کن
نظر بر این دل سرگشتهٔ خراب انداز

به نیم‌شب اگرت آفتاب می‌باید
ز روی دختر گل‌چهر رز، نقاب انداز

مهل که روز وفاتم به خاک بسپارند
مرا به میکده بر، در خم شراب انداز

ز جور چرخ چو حافظ به جان رسید دلت
به سوی دیو محن، ناوک شهاب انداز

معنی ابیات

  1. بیا و کشتی ما در شط شراب انداز / خروش و ولوله در جان شیخ و شاب انداز

    بیا و کشتیِ ما را در رودِ شراب بینداز؛ خروش و غوغا در جانِ پیر و جوان بینداز.

  2. مرا به کشتی باده درافکن ای ساقی! / که گفته‌اند «نکویی کن و در آب انداز»

    ای ساقی، مرا در کشتیِ باده بیفکن، که گفته‌اند: «نیکی کن و در آب انداز».

  3. ز کوی میکده برگشته‌ام ز راه خطا / مرا دگر ز کرم با ره صواب انداز

    از سرِ خطا از کوی میکده برگشته‌ام؛ از سرِ کرم دوباره مرا به راهِ درست بینداز.

  4. بیار زآن می گلرنگ مشک‌بو جامی / شرار رشک و حسد در دل گلاب انداز

    از آن بادهٔ گلرنگِ مشک‌بو جامی بیاور و شرارهٔ رشک و حسد در دلِ گلاب بینداز.

  5. اگر چه مست و خرابم، تو نیز لطفی کن / نظر بر این دل سرگشتهٔ خراب انداز

    هرچند مست و خرابم، تو نیز لطفی کن و نگاهی بر این دلِ سرگشتهٔ خراب بینداز.

  6. به نیم‌شب اگرت آفتاب می‌باید / ز روی دختر گل‌چهر رز، نقاب انداز

    اگر نیمه‌شب آفتاب می‌خواهی، نقاب را از چهرهٔ دخترِ گل‌چهرهٔ رز (باده) کنار بزن.

  7. مهل که روز وفاتم به خاک بسپارند / مرا به میکده بر، در خم شراب انداز

    مگذار که روزِ مرگم مرا به خاک بسپارند؛ مرا به میکده ببر و در خمِ شراب بینداز.

  8. ز جور چرخ چو حافظ به جان رسید دلت / به سوی دیو محن، ناوک شهاب انداز

    حافظ، وقتی دلت از ستمِ آسمان به جان آمد، تیرِ شهاب را به سوی دیوِ رنج‌ها بینداز.

تعبیر فال

هنگام آن است که دل به دریا بزنید و شور و نشاطی به زندگی خود و دیگران بدهید. نیکی کنید بی آنکه چشم پاداش داشته باشید. اگر از راهی که دلتان با آن بود برگشته‌اید، دوباره به آن بازگردید. در برابر ستم روزگار و اندوه، دست روی دست نگذارید و با همت آن را از خود دور کنید.

درباره این غزل

غزلی پرشور با ردیفِ «انداز» که بیتِ دومش مثلِ کهنِ «نیکی کن و در آب انداز» را با شوخی به کار می‌گیرد. بیتِ پایانی تصویری اسطوره‌ای دارد: همان‌گونه که شهاب دیوان را از آسمان می‌راند، باید با همت دیوِ رنج را راند.

موضوع‌ها: امید و مژده · شادی و غنیمت دم · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا