غزل ۳۱۱: عاشق روی جوانی خوش نوخاسته‌ام

عاشق روی جوانی خوش نوخاسته‌ام
وز خدا دولت این غم به دعا خواسته‌ام

عاشق و رند و نظربازم و می‌گویم فاش
تا بدانی که به چندین هنر آراسته‌ام

شرمم از خرقهٔ آلودهٔ خود می‌آید
که بر او وصله به صد شعبده پیراسته‌ام

خوش بسوز از غمش ای شمع که اینک من نیز
هم بدین کار کمربسته و برخاسته‌ام

با چنین حیرتم از دست بشد صرفهٔ کار
در غم افزوده‌ام آنچ از دل و جان کاسته‌ام

همچو حافظ به خرابات روم جامه قبا
بو که در بر کشد آن دلبر نوخاسته‌ام

معنی ابیات

  1. عاشق روی جوانی خوش نوخاسته‌ام / وز خدا دولت این غم به دعا خواسته‌ام

    عاشقِ روی جوانی خوش و تازه‌رسیده‌ام، و از خدا دولتِ این غم را با دعا خواسته‌ام.

  2. عاشق و رند و نظربازم و می‌گویم فاش / تا بدانی که به چندین هنر آراسته‌ام

    عاشق و رند و نظربازم و آشکارا می‌گویم، تا بدانی که به چندین هنر آراسته‌ام.

  3. شرمم از خرقهٔ آلودهٔ خود می‌آید / که بر او وصله به صد شعبده پیراسته‌ام

    از خرقهٔ آلودهٔ خود شرمم می‌آید، که با صد نیرنگ وصله‌هایش را آراسته‌ام.

  4. خوش بسوز از غمش ای شمع که اینک من نیز / هم بدین کار کمربسته و برخاسته‌ام

    ای شمع، از غمِ او خوش بسوز، که اکنون من نیز برای همین کار کمر بسته و برخاسته‌ام.

  5. با چنین حیرتم از دست بشد صرفهٔ کار / در غم افزوده‌ام آنچ از دل و جان کاسته‌ام

    با چنین حیرتی، سود و صرفهٔ کار از دستم رفت؛ هرچه از دل و جان کاستم، بر غم افزودم.

  6. همچو حافظ به خرابات روم جامه قبا / بو که در بر کشد آن دلبر نوخاسته‌ام

    مانندِ حافظ با جامهٔ چاک‌خورده به خرابات می‌روم، شاید آن دلبرِ تازه‌رسیده مرا در آغوش بگیرد.

تعبیر فال

دل به مهری تازه بسته‌اید و خود آن را از خدا خواسته بودید. با خود و دیگران روراست باشید و ظاهرسازی را کنار بگذارید؛ از آن شرم دارید و حق با شماست. این دلبستگی هم می‌کاهد و هم می‌افزاید. آمادهٔ کار شده‌اید؛ بی‌پرده پیش بروید، شاید پذیرفته شوید.

درباره این غزل

غزلی که بیتِ دومش صراحتِ همیشگیِ حافظ را نشان می‌دهد: «عاشق و رند و نظربازم و می‌گویم فاش». بیتِ سوم شرمِ شاعر از خرقهٔ وصله‌دارِ ریایی را بیان می‌کند، و بیتِ نخست غمِ عشق را دولتی می‌داند که خود از خدا خواسته است.

موضوع‌ها: عشق · معنویت و عرفان · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا