غزل ۳۱۲: بشری اذ السلامة حلت بذی سلم

بشری اذ السلامة حلت بذی سلم
لله حمد معترف غایة النعم

آن خوش خبر کجاست؟ که این فتح، مژده داد
تا جان فشانمش چو زر و سیم در قدم

از بازگشت شاه در این طرفه منزل است
آهنگ خصم او به سراپردهٔ عدم

پیمان شکن هرآینه گردد شکسته حال
ان العهود عند ملیک النهی ذمم

می‌جست از سحاب امل رحمتی ولی
جز دیده‌اش معاینه بیرون نداد نم

در نیل غم فتاد؛ سپهرش به طنز گفت
الآن قد ندمت و ما ینفع الندم؟

ساقی چو یار مه رخ و از اهل راز بود
حافظ بخورد باده و شیخ و فقیه هم

معنی ابیات

  1. بشری اذ السلامة حلت بذی سلم / لله حمد معترف غایة النعم

    «مژده که سلامت در ذی‌سلم فرود آمد؛ سپاسِ خدا را، سپاسِ کسی که به نهایتِ نعمت‌ها اعتراف دارد.»

  2. آن خوش خبر کجاست؟ که این فتح، مژده داد / تا جان فشانمش چو زر و سیم در قدم

    آن خوش‌خبری که مژدهٔ این پیروزی را داد کجاست؟ تا جانم را مانندِ زر و سیم در قدمش نثار کنم.

  3. از بازگشت شاه در این طرفه منزل است / آهنگ خصم او به سراپردهٔ عدم

    با بازگشتِ شاه به این منزلِ شگفت، دشمنِ او آهنگِ سراپردهٔ نیستی کرده است.

  4. پیمان شکن هرآینه گردد شکسته حال / ان العهود عند ملیک النهی ذمم

    پیمان‌شکن ناگزیر شکسته‌حال می‌شود؛ «که پیمان‌ها نزدِ پادشاهِ خردمند امانت است.»

  5. می‌جست از سحاب امل رحمتی ولی / جز دیده‌اش معاینه بیرون نداد نم

    از ابرِ آرزو رحمتی می‌جست، اما جز چشمش آشکارا نمی (اشکی) بیرون نداد.

  6. در نیل غم فتاد؛ سپهرش به طنز گفت / الآن قد ندمت و ما ینفع الندم؟

    در نیلِ غم افتاد؛ آسمان به طعنه به او گفت: «اکنون پشیمان شدی، و پشیمانی چه سود دارد؟»

  7. ساقی چو یار مه رخ و از اهل راز بود / حافظ بخورد باده و شیخ و فقیه هم

    چون ساقی یارِ ماه‌رو و از اهلِ راز بود، حافظ باده نوشید، و شیخ و فقیه هم.

تعبیر فال

خبر پیروزی و بازگشت کسی که منتظرش بودید می‌رسد و آسودگی جای نگرانی را می‌گیرد. کسی که پیمان شکست، خود شکسته‌حال شد و پشیمانی سودی برایش نداشت؛ شما بر پیمان خود بمانید. با بازگشت او مخالفان از میان می‌روند. شادی کنید و سپاسگزار باشید.

درباره این غزل

غزلی ملمّع در شادیِ بازگشتِ پیروزمندانهٔ شاه، که بسیاری آن را به بازگشتِ شاه شجاع به شیراز پیوند داده‌اند. بیت‌های پنجم و ششم سرنوشتِ دشمنِ پیمان‌شکن را می‌گویند، و طعنهٔ آسمان در بیتِ ششم یادآورِ داستانِ فرعون است که در نیل غرق شد و پشیمانی‌اش سودی نداشت.

موضوع‌ها: امید و مژده · کامیابی و کار · پول و دارایی · آغاز دوباره · وصال · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای محمدرضا مومن نژاد

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا