غزل ۳۷۷: ما شبی دست برآریم و دعایی بکنیم

ما شبی دست برآریم و دعایی بکنیم
غم هجران تو را چاره ز جایی بکنیم

دل بیمار شد از دست، رفیقان مددی
تا طبیبش به سر آریم و دوایی بکنیم

آن که بی‌جرم برنجید و به تیغم زد و رفت
بازش آرید خدا را که صفایی بکنیم

خشک شد بیخ طرب راه خرابات کجاست
تا در آن آب و هوا نشو و نمایی بکنیم

مدد از خاطر رندان طلب ای دل ور نه
کار صعب است مبادا که خطایی بکنیم

سایهٔ طایر کم حوصله کاری نکند
طلب از سایهٔ میمون همایی بکنیم

دلم از پرده بشد حافظ خوش‌گوی کجاست
تا به قول و غزلش ساز نوایی بکنیم

معنی ابیات

  1. ما شبی دست برآریم و دعایی بکنیم / غم هجران تو را چاره ز جایی بکنیم

    شبی دست برآوریم و دعایی کنیم، و غمِ جداییِ تو را از جایی چاره کنیم.

  2. دل بیمار شد از دست، رفیقان مددی / تا طبیبش به سر آریم و دوایی بکنیم

    ای یاران، دلِ بیمار از دست رفت؛ یاری کنید تا پزشکش را بر بالینش بیاوریم و درمانی کنیم.

  3. آن که بی‌جرم برنجید و به تیغم زد و رفت / بازش آرید خدا را که صفایی بکنیم

    آن که بی‌گناه رنجید و با تیغ مرا زد و رفت، تو را به خدا بازش آورید تا آشتی کنیم.

  4. خشک شد بیخ طرب راه خرابات کجاست / تا در آن آب و هوا نشو و نمایی بکنیم

    ریشهٔ شادی خشکید؛ راهِ خرابات کجاست تا در آن آب و هوا رشد و نمویی کنیم؟

  5. مدد از خاطر رندان طلب ای دل ور نه / کار صعب است مبادا که خطایی بکنیم

    ای دل، از خاطرِ رندان یاری بخواه، وگرنه کار دشوار است، مبادا خطایی کنیم.

  6. سایهٔ طایر کم حوصله کاری نکند / طلب از سایهٔ میمون همایی بکنیم

    سایهٔ پرندهٔ کم‌همت کاری از پیش نمی‌برد؛ یاری را از سایهٔ همای خجسته بخواهیم.

  7. دلم از پرده بشد حافظ خوش‌گوی کجاست / تا به قول و غزلش ساز نوایی بکنیم

    دلم از پرده بیرون رفت و بی‌قرار شد؛ حافظِ خوش‌سخن کجاست تا با قول و غزلش نوایی ساز کنیم؟

تعبیر فال

برای چارهٔ این دوری دست به دعا بردارید و از دوستان یاری بخواهید. کسی بی‌سبب رنجیده و رفته است؛ بکوشید او را بازگردانید و آشتی کنید. شادی شما خشکیده و به هوایی تازه نیاز دارید. کار دشوار است؛ از انسان‌های آزاده و بلندهمت یاری بخواهید، نه از تنگ‌نظران. سخن نیک دلتان را دوباره به ساز می‌آورد.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «بکنیم» و لحنی جمعی: «ما» شبی دست به دعا برمی‌داریم، از یاران یاری می‌خواهیم و می‌کوشیم یارِ رنجیده را بازگردانیم. مطلعِ آن، «ما شبی دست برآریم و دعایی بکنیم»، از مطلع‌های پرآوازهٔ حافظ است.

موضوع‌ها: فراق و دلتنگی · شادی و غنیمت دم · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا