غزل ۴۰۶: گفتا برون شدی به تماشای ماه نو
گفتا برون شدی به تماشای ماه نو
از ماه ابروان منت شرم باد رو
عمریست تا دلت ز اسیران زلف ماست
غافل ز حفظ جانب یاران خود مشو
مفروش عطر عقل به هندوی زلف ما
کانجا هزار نافهٔ مشکین به نیمجو
تخم وفا و مهر در این کهنه کشتهزار
آنگه عیان شود که بود موسم درو
ساقی بیار باده که رمزی بگویمت
از سر اختران کهنسیر و ماه نو
شکل هلال هر سر مه میدهد نشان
از افسر سیامک و ترک کلاه زو
حافظ جناب پیر مغان مأمن وفاست
درس حدیث عشق بر او خوان و زو شنو
معنی ابیات
گفتا برون شدی به تماشای ماه نو / از ماه ابروان منت شرم باد رو
(یار) گفت: به تماشای ماهِ نو بیرون رفتی؟ از ماهِ ابروانِ من شرمت باد، برو!
عمریست تا دلت ز اسیران زلف ماست / غافل ز حفظ جانب یاران خود مشو
عمری است که دلت از اسیرانِ زلفِ ماست؛ از نگهداشتنِ جانبِ یارانِ خود غافل مشو.
مفروش عطر عقل به هندوی زلف ما / کانجا هزار نافهٔ مشکین به نیمجو
عطرِ عقل را به زلفِ سیاهِ ما مفروش، که آنجا هزار نافهٔ مشک به نیمجو هم نمیارزد.
تخم وفا و مهر در این کهنه کشتهزار / آنگه عیان شود که بود موسم درو
تخمِ وفا و مهر در این کشتزارِ کهن، تنها هنگامِ درو آشکار میشود.
ساقی بیار باده که رمزی بگویمت / از سر اختران کهنسیر و ماه نو
ساقی، باده بیاور تا رمزی از رازِ ستارگانِ کهنگرد و ماهِ نو به تو بگویم.
شکل هلال هر سر مه میدهد نشان / از افسر سیامک و ترک کلاه زو
شکلِ هلال در آغازِ هر ماه، نشانی از تاجِ سیامک و کلاهِ زو (شاهانِ کهن) است که رفتهاند.
حافظ جناب پیر مغان مأمن وفاست / درس حدیث عشق بر او خوان و زو شنو
حافظ، آستانِ پیرِ مغان پناهگاهِ وفاست؛ درسِ عشق را بر او بخوان و از او بشنو.
تعبیر فال
نگاه شما به چیزی تازه رفته و کسی که سالها با او بودهاید رنجیده است؛ جانب دوستان قدیم را نگه دارید. در کار دل، زیرکی و حسابگری بهایی ندارد. نتیجهٔ وفا و مهر زود پیدا نمیشود و در وقت درو آشکار خواهد شد. شکوههای دنیا گذراست. نزد کسی بروید که به وفاداری شناخته است و از او بیاموزید.
- نیت کلی: جانبِ دوستانِ قدیم را نگه دارید؛ نتیجهٔ وفا هنگامِ درو آشکار میشود.
- عشق: نگاهتان به چیزی تازه رفته و کسی که سالها با او بودهاید رنجیده است؛ از دلش دربیاورید.
- کار: در کارِ دل، زیرکی و حسابگری بهایی ندارد. نزدِ کسی بروید که به وفاداری شناخته است و از او بیاموزید.
- سفر: تماشا و سفر خوب است، اما عزیزانتان را از یاد نبرید.
درباره این غزل
غزل با گفتوگویی شوخ آغاز میشود: یار از اینکه عاشق به تماشای ماهِ نو رفته است میرنجد و ابروی خود را ماهِ نوِ راستین میداند. در بیتهای پایانی، هلالِ ماه یادآورِ تاجِ شاهانِ کهنِ اسطورهای، سیامک و زو، است که رفتهاند؛ تنها وفا ماندگار است.
موضوعها: دوستی و وفا · می و رندی · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز