غزل ۴۰۶: گفتا برون شدی به تماشای ماه نو

گفتا برون شدی به تماشای ماه نو
از ماه ابروان منت شرم باد رو

عمری‌ست تا دلت ز اسیران زلف ماست
غافل ز حفظ جانب یاران خود مشو

مفروش عطر عقل به هندوی زلف ما
کان‌جا هزار نافهٔ مشکین به نیم‌جو

تخم وفا و مهر در این کهنه کشته‌زار
آن‌گه عیان شود که بود موسم درو

ساقی بیار باده که رمزی بگویمت
از سر‌ اختران کهن‌سیر و ماه نو

شکل هلال هر سر مه می‌دهد نشان
از افسر سیامک و ترک کلاه زو

حافظ جناب پیر مغان مأمن وفاست
درس حدیث عشق بر او خوان و زو شنو

معنی ابیات

  1. گفتا برون شدی به تماشای ماه نو / از ماه ابروان منت شرم باد رو

    (یار) گفت: به تماشای ماهِ نو بیرون رفتی؟ از ماهِ ابروانِ من شرمت باد، برو!

  2. عمری‌ست تا دلت ز اسیران زلف ماست / غافل ز حفظ جانب یاران خود مشو

    عمری است که دلت از اسیرانِ زلفِ ماست؛ از نگه‌داشتنِ جانبِ یارانِ خود غافل مشو.

  3. مفروش عطر عقل به هندوی زلف ما / کان‌جا هزار نافهٔ مشکین به نیم‌جو

    عطرِ عقل را به زلفِ سیاهِ ما مفروش، که آنجا هزار نافهٔ مشک به نیم‌جو هم نمی‌ارزد.

  4. تخم وفا و مهر در این کهنه کشته‌زار / آن‌گه عیان شود که بود موسم درو

    تخمِ وفا و مهر در این کشتزارِ کهن، تنها هنگامِ درو آشکار می‌شود.

  5. ساقی بیار باده که رمزی بگویمت / از سر‌ اختران کهن‌سیر و ماه نو

    ساقی، باده بیاور تا رمزی از رازِ ستارگانِ کهن‌گرد و ماهِ نو به تو بگویم.

  6. شکل هلال هر سر مه می‌دهد نشان / از افسر سیامک و ترک کلاه زو

    شکلِ هلال در آغازِ هر ماه، نشانی از تاجِ سیامک و کلاهِ زو (شاهانِ کهن) است که رفته‌اند.

  7. حافظ جناب پیر مغان مأمن وفاست / درس حدیث عشق بر او خوان و زو شنو

    حافظ، آستانِ پیرِ مغان پناهگاهِ وفاست؛ درسِ عشق را بر او بخوان و از او بشنو.

تعبیر فال

نگاه شما به چیزی تازه رفته و کسی که سال‌ها با او بوده‌اید رنجیده است؛ جانب دوستان قدیم را نگه دارید. در کار دل، زیرکی و حسابگری بهایی ندارد. نتیجهٔ وفا و مهر زود پیدا نمی‌شود و در وقت درو آشکار خواهد شد. شکوه‌های دنیا گذراست. نزد کسی بروید که به وفاداری شناخته است و از او بیاموزید.

درباره این غزل

غزل با گفت‌وگویی شوخ آغاز می‌شود: یار از اینکه عاشق به تماشای ماهِ نو رفته است می‌رنجد و ابروی خود را ماهِ نوِ راستین می‌داند. در بیت‌های پایانی، هلالِ ماه یادآورِ تاجِ شاهانِ کهنِ اسطوره‌ای، سیامک و زو، است که رفته‌اند؛ تنها وفا ماندگار است.

موضوع‌ها: دوستی و وفا · می و رندی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا