غزل ۴۶۶: این خرقه که من دارم در رهن شراب اولی

این خرقه که من دارم در رهن شراب اولی
وین دفتر بی‌معنی غرق می ناب اولی

چون عمر تبه کردم چندان که نگه کردم
در کنج خراباتی افتاده خراب اولی

چون مصلحت اندیشی دور است ز درویشی
هم سینه پر از آتش هم دیده پرآب اولی

من حالت زاهد را با خلق نخواهم گفت
این قصه اگر گویم با چنگ و رباب اولی

تا بی سر و پا باشد اوضاع فلک زین دست
در سر هوس ساقی در دست شراب اولی

از همچو تو دلداری دل برنکنم آری
چون تاب کشم باری زان زلف به تاب اولی

چون پیر شدی حافظ از میکده بیرون آی
رندی و هوسناکی در عهد شباب اولی

معنی ابیات

  1. این خرقه که من دارم در رهن شراب اولی / وین دفتر بی‌معنی غرق می ناب اولی

    این خرقه‌ای که من دارم، بهتر است در گروِ باده باشد، و این دفترِ بی‌معنا بهتر است غرقِ بادهٔ ناب شود.

  2. چون عمر تبه کردم چندان که نگه کردم / در کنج خراباتی افتاده خراب اولی

    چون هرچه نگاه کردم، عمر را تباه کرده بودم، بهتر است در کنجِ خراباتی خراب افتاده باشم.

  3. چون مصلحت اندیشی دور است ز درویشی / هم سینه پر از آتش هم دیده پرآب اولی

    چون مصلحت‌اندیشی از درویشی دور است، بهتر است هم سینه پر از آتش باشد و هم چشم پر از اشک.

  4. من حالت زاهد را با خلق نخواهم گفت / این قصه اگر گویم با چنگ و رباب اولی

    من حالِ زاهد را با مردم نخواهم گفت؛ اگر این قصه را بگویم، بهتر است با چنگ و رباب بگویم.

  5. تا بی سر و پا باشد اوضاع فلک زین دست / در سر هوس ساقی در دست شراب اولی

    تا اوضاعِ آسمان این‌گونه بی‌سروسامان است، بهتر است هوای ساقی در سر و باده در دست باشد.

  6. از همچو تو دلداری دل برنکنم آری / چون تاب کشم باری زان زلف به تاب اولی

    از دلداری چون تو دل برنمی‌کنم؛ آری، اگر قرار است رنج بکشم، بهتر است از آن زلفِ پرپیچ‌وتاب بکشم.

  7. چون پیر شدی حافظ از میکده بیرون آی / رندی و هوسناکی در عهد شباب اولی

    حافظ، اکنون که پیر شدی، از میکده بیرون آی؛ رندی و هوسناکی در روزگارِ جوانی بهتر است.

تعبیر فال

ظاهرسازی و ادعا را کنار بگذارید و با خود صادق باشید؛ این از هر پوششی بهتر است. اگر احساس می‌کنید عمر هدر رفته، دست‌کم باقی آن را بی‌ریا بگذرانید. حسابگری بسیار با راه دل نمی‌سازد. از عیب دیگران سخن نگویید. به مهر خود وفادار بمانید، ولی بدانید هر کاری زمانی دارد و باید با سن و حال شما سازگار باشد.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «اولی» (بهتر) که بیت به بیت می‌گوید چه چیز سزاوارتر است. بیتِ چهارم جوانمردیِ حافظ را نشان می‌دهد که رازِ زاهد را فاش نمی‌کند، و بیتِ پایانی با طنزی آرام خود را پند می‌دهد: «چون پیر شدی حافظ از میکده بیرون آی».

موضوع‌ها: یک‌رنگی و پرهیز از ریا · معنویت و عرفان · می و رندی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا