غزل ۴۶۷: زان می عشق، کز او پخته شود هر خامی

زان می عشق، کز او پخته شود هر خامی
گر چه ماه رمضان است بیاور جامی

روزها رفت که دست من مسکین نگرفت
زلف شمشادقدی، ساعد سیم‌اندامی

روزه هر چند که مهمان عزیز است ای دل
صحبتش موهبتی دان و شدن، انعامی

مرغ زیرک به در خانقه اکنون نپرد
که نهاده‌ست به هر مجلس وعظی دامی

گله از زاهد بدخو نکنم؛ رسم این است
که چو صبحی بدمد، در پی‌اش افتد شامی

یار من چون بخرامد به تماشای چمن
برسانش ز من ای پیک صبا پیغامی

آن حریفی که شب و روز می صاف کشد
بود آیا که کند یاد ز دردآشامی؟

حافظا گر ندهد داد دلت آصف عهد
کام دشوار به دست آوری از خودکامی

معنی ابیات

  1. زان می عشق، کز او پخته شود هر خامی / گر چه ماه رمضان است بیاور جامی

    از آن بادهٔ عشق که هر خامی از آن پخته می‌شود، هرچند ماهِ رمضان است، جامی بیاور.

  2. روزها رفت که دست من مسکین نگرفت / زلف شمشادقدی، ساعد سیم‌اندامی

    روزها گذشت که دستِ منِ بیچاره زلفِ شمشادقدی و ساعدِ سیم‌اندامی را نگرفت.

  3. روزه هر چند که مهمان عزیز است ای دل / صحبتش موهبتی دان و شدن، انعامی

    ای دل، هرچند روزه مهمانِ عزیزی است، همنشینی‌اش را موهبتی و رفتنش را نعمتی بدان.

  4. مرغ زیرک به در خانقه اکنون نپرد / که نهاده‌ست به هر مجلس وعظی دامی

    مرغِ زیرک اکنون به درِ خانقاه پر نمی‌زند، که در هر مجلسِ وعظی دامی نهاده‌اند.

  5. گله از زاهد بدخو نکنم؛ رسم این است / که چو صبحی بدمد، در پی‌اش افتد شامی

    از زاهدِ بدخو گله نمی‌کنم؛ رسم این است که چون صبحی بدمد، شامی در پی‌اش بیاید.

  6. یار من چون بخرامد به تماشای چمن / برسانش ز من ای پیک صبا پیغامی

    ای پیکِ صبا، وقتی یارم به تماشای چمن بخرامد، پیامی از من به او برسان.

  7. آن حریفی که شب و روز می صاف کشد / بود آیا که کند یاد ز دردآشامی؟

    آن همنشینی که شب و روز بادهٔ صاف می‌نوشد، آیا ممکن است یادی از دُردنوشی کند؟

  8. حافظا گر ندهد داد دلت آصف عهد / کام دشوار به دست آوری از خودکامی

    حافظ، اگر آصفِ زمان دادِ دلت را ندهد، کامِ دشوار را با خودکامی به دست می‌آوری.

تعبیر فال

دوره‌ای از خودداری و سختی را می‌گذرانید؛ آن را گرامی بدارید و پایانش را هم نعمت بدانید. مدتی است از آنچه دلتان می‌خواهد دور بوده‌اید. از مجلس‌هایی که در آن‌ها دام نهاده‌اند دوری کنید. از بدخلقی دیگران گله نکنید؛ این نیز می‌گذرد. خواستهٔ شما با خودسری به دست نمی‌آید و به یاری کسی توانا نیاز دارد.

درباره این غزل

غزلی در ماهِ رمضان که بیتِ سومش نگاهی لطیف به روزه دارد: مهمانی عزیز که هم آمدنش موهبت است و هم رفتنش. بیتِ پنجم حکمتی ساده دارد: پس از هر صبح شامی می‌آید، و بیتِ چهارم هشداری دربارهٔ دام‌های مجلس‌های وعظِ ریایی است.

موضوع‌ها: بخت و دگرگونی روزگار · دعا و توکل · معنویت و عرفان · می و رندی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا