غزل ۱۳۱: بیا که ترک فلک خوان روزه غارت کرد

بیا که ترک فلک خوان روزه غارت کرد
هلال عید به دور قدح اشارت کرد

ثواب روزه و حج قبول آن کس برد
که خاک میکدهٔ عشق را زیارت کرد

مقام اصلی ما گوشهٔ خرابات است
خداش خیر دهاد آن که این عمارت کرد

بهای بادهٔ چون لعل چیست؟ جوهر عقل
بیا که سود کسی برد، کاین تجارت کرد

نماز در خم آن ابروان محرابی
کسی کند که به خون جگر طهارت کرد

فغان که نرگس جماش شیخ شهر امروز
نظر به دردکشان از سر حقارت کرد

به روی یار نظر کن ز دیده منت دار
که کاردیده، نظر از سر بصارت کرد

حدیث عشق ز حافظ شنو نه از واعظ
اگر چه صنعت بسیار در عبارت کرد

معنی ابیات

  1. بیا که ترک فلک خوان روزه غارت کرد / هلال عید به دور قدح اشارت کرد

    بیا، که ترکِ آسمان (ماهِ نو) سفرهٔ روزه را تاراج کرد؛ هلالِ عید به گردشِ جام اشاره کرد.

  2. ثواب روزه و حج قبول آن کس برد / که خاک میکدهٔ عشق را زیارت کرد

    ثوابِ روزه و حجِ پذیرفته را کسی برد که خاکِ میکدهٔ عشق را زیارت کرد.

  3. مقام اصلی ما گوشهٔ خرابات است / خداش خیر دهاد آن که این عمارت کرد

    جایگاهِ اصلیِ ما گوشهٔ خرابات است؛ خدا به آن کس که این بنا را ساخت خیر دهد.

  4. بهای بادهٔ چون لعل چیست؟ جوهر عقل / بیا که سود کسی برد، کاین تجارت کرد

    بهای بادهٔ لعل‌گون چیست؟ گوهرِ عقل. بیا، که سود را کسی برد که این سودا را کرد.

  5. نماز در خم آن ابروان محرابی / کسی کند که به خون جگر طهارت کرد

    نماز در خمِ آن ابروانِ محراب‌مانند را کسی می‌گزارد که با خونِ جگر طهارت کرد.

  6. فغان که نرگس جماش شیخ شهر امروز / نظر به دردکشان از سر حقارت کرد

    فغان، که امروز چشمِ نرگسِ فتنه‌گرِ شیخِ شهر از سرِ تحقیر به دُردنوشان نگاه کرد.

  7. به روی یار نظر کن ز دیده منت دار / که کاردیده، نظر از سر بصارت کرد

    به روی یار نگاه کن و از چشم منت‌پذیر باش، که کاردیده از سرِ بینش نگاه کرد.

  8. حدیث عشق ز حافظ شنو نه از واعظ / اگر چه صنعت بسیار در عبارت کرد

    حدیثِ عشق را از حافظ بشنو، نه از واعظ، هرچند واعظ در عبارت‌پردازی هنرِ بسیار به کار برد.

تعبیر فال

دوران پرهیز و سختی به سر آمده و روز شادی رسیده است. آنچه با دل پاک و از سر عشق انجام دهید، از هر کار ظاهری ارزشمندتر است. به تحقیر و سرزنش ظاهربینان اعتنا نکنید. سخن کسی را بشنوید که خود راه را رفته است، نه آن که تنها خوب سخن می‌گوید.

درباره این غزل

غزلی در شادیِ عیدِ فطر، که با «بیا که ترکِ فلک خوانِ روزه غارت کرد / هلالِ عید به دورِ قدح اشارت کرد» آغاز می‌شود. بیتِ پنجم پاکیِ راستین را «طهارت با خونِ جگر» می‌داند، و بیتِ پایانی پندی آشناست: حدیثِ عشق را از عاشق بشنو، نه از سخنورِ ظاهری.

موضوع‌ها: عشق · شادی و غنیمت دم · آغاز دوباره · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا