غزل ۱۳۹: رو بر رهش نهادم و بر من گذر نکرد

رو بر رهش نهادم و بر من گذر نکرد
صد لطف چشم داشتم و یک نظر نکرد

سیل سرشک ما ز دلش کین به در نبرد
در سنگ خاره قطرهٔ باران اثر نکرد

یا رب تو آن جوان دلاور نگاه‌دار
کز تیر آه گوشه‌نشینان حذر نکرد

ماهی و مرغ دوش ز افغان من نخفت
وان شوخ‌دیده بین که سر از خواب برنکرد

می‌خواستم که میرمش اندر قدم چو شمع
او خود گذر به ما چو نسیم سحر نکرد

جانا کدام سنگدل بی‌کفایت است
کاو پیش زخم تیغ تو جان را سپر نکرد؟

کلک زبان‌بریدهٔ حافظ در انجمن
با کس نگفت راز تو تا ترک سر نکرد

معنی ابیات

  1. رو بر رهش نهادم و بر من گذر نکرد / صد لطف چشم داشتم و یک نظر نکرد

    روی خود را بر سرِ راهش نهادم و او از کنارِ من نگذشت؛ صد لطف انتظار داشتم و یک نگاه هم نکرد.

  2. سیل سرشک ما ز دلش کین به در نبرد / در سنگ خاره قطرهٔ باران اثر نکرد

    سیلِ اشکِ ما کینه را از دلش بیرون نبرد؛ قطرهٔ باران در سنگِ خارا اثری نکرد.

  3. یا رب تو آن جوان دلاور نگاه‌دار / کز تیر آه گوشه‌نشینان حذر نکرد

    خدایا، آن جوانِ دلاور را نگه دار، که از تیرِ آهِ گوشه‌نشینان پرهیز نکرد.

  4. ماهی و مرغ دوش ز افغان من نخفت / وان شوخ‌دیده بین که سر از خواب برنکرد

    دیشب ماهی و پرنده از فغانِ من نخوابیدند، و آن بی‌شرم را ببین که سر از خواب برنداشت.

  5. می‌خواستم که میرمش اندر قدم چو شمع / او خود گذر به ما چو نسیم سحر نکرد

    می‌خواستم مانندِ شمع در پیشِ قدمش بمیرم، اما او مانندِ نسیمِ سحر حتی گذری به ما نکرد.

  6. جانا کدام سنگدل بی‌کفایت است / کاو پیش زخم تیغ تو جان را سپر نکرد؟

    ای جان، کدام سنگدلِ ناشایست است که در برابرِ زخمِ تیغِ تو جانش را سپر نکرد؟

  7. کلک زبان‌بریدهٔ حافظ در انجمن / با کس نگفت راز تو تا ترک سر نکرد

    قلمِ زبان‌بریدهٔ حافظ در انجمن، تا سر نباخت، رازِ تو را با کسی نگفت.

تعبیر فال

چشم‌به‌راه توجه کسی نشسته‌اید و او نه گذری کرد و نه نگاهی. اشک و نالهٔ شما در دل او اثر نکرده است. با این همه برای او بد نمی‌خواهید و رازش را نگه داشته‌اید. شاید وقت آن است که کمتر چشم‌به‌راه بمانید و اندکی هم به حال خود برسید.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «نکرد» در گلایه از بی‌اعتناییِ یار؛ مصراعِ دومِ بیتِ پنجمش در غزلِ ۱۴۰ نیز آمده است. بیتِ پایانی تصویری زیبا دارد: قلم، که «زبانش بریده» و سرش تراشیده می‌شود، رازِ یار را تا پای جان نگه داشت.

موضوع‌ها: صبر · دل‌شکستگی · آغاز دوباره · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا