غزل ۱۷۱: دوش از جناب آصف، پیک بشارت آمد
دوش از جناب آصف، پیک بشارت آمد
کز حضرت سلیمان، عشرت اشارت آمد
خاک وجود ما را، از آب دیده گل کن
ویرانسرای دل را، گاه عمارت آمد
این شرح بینهایت، کز زلف یار گفتند
حرفیست از هزاران، کاندر عبارت آمد
عیبم بپوش زنهار، ای خرقهٔ میآلود
کآن پاک پاکدامن، بهر زیارت آمد
امروز جای هر کس، پیدا شود ز خوبان
کآن ماه مجلسافروز، اندر صدارت آمد
بر تخت جم که تاجش، معراج آسمان است
همت نگر که موری، با آن حقارت آمد
از چشم شوخش ای دل! ایمان خود نگه دار
کآن جادوی کمانکش، بر عزم غارت آمد
آلودهای تو حافظ، فیضی ز شاه درخواه
کآن عنصر سماحت، بهر طهارت آمد
دریاست مجلس او، دریاب وقت و در یاب
هان ای زیانرسیده وقت تجارت آمد
معنی ابیات
دوش از جناب آصف، پیک بشارت آمد / کز حضرت سلیمان، عشرت اشارت آمد
دیشب از درگاهِ آصف پیکِ مژده آمد که از سوی سلیمان فرمانِ شادی رسید.
خاک وجود ما را، از آب دیده گل کن / ویرانسرای دل را، گاه عمارت آمد
خاکِ وجودِ ما را با آبِ دیده گِل کن، که هنگامِ آبادانیِ سرای ویرانِ دل رسیده است.
این شرح بینهایت، کز زلف یار گفتند / حرفیست از هزاران، کاندر عبارت آمد
این شرحِ بیپایان که از زلفِ یار گفتند، تنها یک حرف از هزاران است که به بیان درآمد.
عیبم بپوش زنهار، ای خرقهٔ میآلود / کآن پاک پاکدامن، بهر زیارت آمد
ای خرقهٔ بادهآلود، زنهار عیبم را بپوشان، که آن پاکِ پاکدامن به دیدار آمده است.
امروز جای هر کس، پیدا شود ز خوبان / کآن ماه مجلسافروز، اندر صدارت آمد
امروز جایگاهِ هر کس در میانِ نیکان آشکار میشود، چون آن ماهِ مجلسافروز بر صدر نشست.
بر تخت جم که تاجش، معراج آسمان است / همت نگر که موری، با آن حقارت آمد
همت را ببین که موری با آنهمه کوچکی به پیشِ تختِ جمشید آمد، که تاجش تا آسمان بالا رفته است.
از چشم شوخش ای دل! ایمان خود نگه دار / کآن جادوی کمانکش، بر عزم غارت آمد
ای دل، ایمانت را از چشمِ شوخش نگه دار، که آن جادوی کمانکش به قصدِ تاراج آمده است.
آلودهای تو حافظ، فیضی ز شاه درخواه / کآن عنصر سماحت، بهر طهارت آمد
حافظ، تو آلودهای؛ فیضی از شاه بخواه، که آن گوهرِ بخشندگی برای پاک کردن آمده است.
دریاست مجلس او، دریاب وقت و در یاب / هان ای زیانرسیده وقت تجارت آمد
مجلسِ او دریاست؛ وقت را دریاب و دُر بیاب. هان، ای زیاندیده، هنگامِ سوداگری رسیده است.
تعبیر فال
مژدهای رسیده است: هنگام شادی و بازسازی دل ویرانتان فرا رسیده. کسی ارجمند به دیدار شما میآید؛ خود را آماده کنید و کاستیهایتان را بپوشانید. با همهٔ کوچکی، جرئت کنید و به درگاه بزرگان بروید. زیانهای گذشته را میتوان جبران کرد؛ وقت کار و بهره بردن است، آن را از دست ندهید.
- نیت کلی: نیک؛ مژده رسیده و هنگامِ آبادانیِ دلِ ویران است.
- عشق: کسی ارجمند به دیدارتان میآید؛ خود را آماده کنید و کاستیهایتان را بپوشانید.
- کار: زیانهای گذشته جبرانپذیر است؛ وقتِ کار و بهره است. با همهٔ کوچکی، جرئت کنید و به درگاهِ بزرگان بروید.
- سفر: سفر به دیدارِ بزرگی یا به جایی پرنعمت، خوشیمن است.
درباره این غزل
غزلی در مژدهٔ آمدنِ بزرگی و آغازِ روزگارِ شادی، که در آن «سلیمان» و «آصف» کنایه از شاه و وزیرِ زمانِ حافظاند. بیتِ پایانی با «دریاب» و «دُر یاب» بازی میکند: مجلسِ او دریاست؛ هم فرصت را دریاب و هم مروارید بیاب.
موضوعها: امید و مژده · معنویت و عرفان · زیبایی · آغاز دوباره
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز