غزل ۲۶۶: دلم رمیدهٔ لولی‌وشیست شورانگیز

دلم رمیدهٔ لولی‌وشیست شورانگیز
دروغ‌وعده و قتال‌وضع و رنگ‌آمیز

فدای پیرهن چاک ماهرویان باد
هزار جامهٔ تقوی و خرقهٔ پرهیز

خیال خال تو با خود به خاک خواهم برد
که تا ز خال تو خاکم شود عبیرآمیز

فرشته عشق نداند که چیست، ای ساقی
بخواه جام و گلابی به خاک آدم ریز

پیاله بر کفنم بند، تا سحرگه حشر
به می ز دل ببرم هول روز رستاخیز

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی
که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز

بیا که هاتف میخانه دوش با من گفت
که در مقام رضا باش و از قضا مگریز

میان عاشق و معشوق هیچ حائل نیست
تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز

معنی ابیات

  1. دلم رمیدهٔ لولی‌وشیست شورانگیز / دروغ‌وعده و قتال‌وضع و رنگ‌آمیز

    دلم رمیدهٔ زیبارویی کولی‌وار و شورانگیز است؛ دروغ‌وعده، کُشنده‌خو و نیرنگ‌باز.

  2. فدای پیرهن چاک ماهرویان باد / هزار جامهٔ تقوی و خرقهٔ پرهیز

    هزار جامهٔ تقوا و خرقهٔ پرهیز فدای پیراهنِ چاک‌خوردهٔ ماه‌رویان باد.

  3. خیال خال تو با خود به خاک خواهم برد / که تا ز خال تو خاکم شود عبیرآمیز

    خیالِ خالِ تو را با خود به خاک خواهم برد، تا از خالِ تو خاکم عطرآگین شود.

  4. فرشته عشق نداند که چیست، ای ساقی / بخواه جام و گلابی به خاک آدم ریز

    ای ساقی، فرشته نمی‌داند عشق چیست؛ جام را بخواه و گلابی بر خاکِ آدم بریز.

  5. پیاله بر کفنم بند، تا سحرگه حشر / به می ز دل ببرم هول روز رستاخیز

    پیاله را بر کفنم ببند تا سحرگاهِ رستاخیز، با باده هراسِ روزِ قیامت را از دل ببرم.

  6. فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی / که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز

    تهیدست و خسته به درگاهت آمدم؛ رحمی کن، که جز دوستیِ تو دستاویزی ندارم.

  7. بیا که هاتف میخانه دوش با من گفت / که در مقام رضا باش و از قضا مگریز

    بیا، که دیشب سروشِ میخانه به من گفت: در مقامِ رضا باش و از تقدیر مگریز.

  8. میان عاشق و معشوق هیچ حائل نیست / تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز

    میانِ عاشق و معشوق هیچ پرده‌ای نیست؛ حافظ، تو خود پردهٔ خودی؛ از میان برخیز.

تعبیر فال

دل به کسی داده‌اید که فریبنده و بی‌وفاست، و با این حال از او دست نمی‌کشید. عشق موهبتی انسانی است که آن را کوچک نشمارید. به آنچه مقدر است خرسند باشید و از آن نگریزید. مانعی میان شما و مقصودتان نیست جز خود شما؛ خودبینی را کنار بگذارید تا راه گشوده شود.

درباره این غزل

بیتِ پایانیِ این غزل، «تو خود حجابِ خودی حافظ از میان برخیز»، از مشهورترین بیت‌های عارفانهٔ حافظ است: تنها مانعِ رسیدن، خودبینیِ خودِ انسان است. بیتِ چهارم نیز اندیشه‌ای آشنا در شعرِ عرفانی را می‌آورد: عشق ویژهٔ آدمی است و فرشته از آن بی‌بهره است.

موضوع‌ها: عشق · معنویت و عرفان · زیبایی · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا