غزل ۳۱۴: دوش بیماری چشم تو ببرد از دستم
دوش بیماری چشم تو ببرد از دستم
لیکن از لطف لبت صورت جان میبستم
عشق من با خط مشکین تو امروزی نیست
دیرگاه است کز این جام هلالی مستم
از ثبات خودم این نکته خوش آمد که به جور
در سر کوی تو از پای طلب ننشستم
عافیت چشم مدار از من میخانهنشین
که دم از خدمت رندان زدهام تا هستم
در ره عشق از آن سوی فنا صد خطر است
تا نگویی که چو عمرم به سر آمد رستم
بعد از اینم چه غم از تیر کج انداز حسود
چون به محبوب کمان ابروی خود پیوستم
بوسه بر درج عقیق تو حلال است مرا
که به افسوس و جفا مهر وفا نشکستم
صنمی لشکریم غارت دل کرد و برفت
آه اگر عاطفت شاه نگیرد دستم
رتبت دانش حافظ به فلک بر شده بود
کرد غمخواری شمشاد بلندت پستم
معنی ابیات
دوش بیماری چشم تو ببرد از دستم / لیکن از لطف لبت صورت جان میبستم
دیشب خماریِ چشمِ تو مرا از دست برد، اما از لطفِ لبت نقشِ جان میبستم.
عشق من با خط مشکین تو امروزی نیست / دیرگاه است کز این جام هلالی مستم
عشقِ من به خطِ مشکینت امروزی نیست؛ دیرزمانی است که از این جامِ هلالیِ ابرو مستم.
از ثبات خودم این نکته خوش آمد که به جور / در سر کوی تو از پای طلب ننشستم
از پایداریِ خودم این نکته خوشم آمد که با همهٔ ستم، در سرِ کوی تو از پای طلب ننشستم.
عافیت چشم مدار از من میخانهنشین / که دم از خدمت رندان زدهام تا هستم
از منِ میخانهنشین چشمِ عافیت مدار، که تا هستم دم از خدمتِ رندان زدهام.
در ره عشق از آن سوی فنا صد خطر است / تا نگویی که چو عمرم به سر آمد رستم
در راهِ عشق، آن سوی نیستی هم صد خطر است؛ مبادا بگویی که چون عمرم به سر آمد رستم.
بعد از اینم چه غم از تیر کج انداز حسود / چون به محبوب کمان ابروی خود پیوستم
از این پس از تیرِ کجاندازِ حسود چه غم دارم، اکنون که به محبوبِ کمانابروی خود پیوستم.
بوسه بر درج عقیق تو حلال است مرا / که به افسوس و جفا مهر وفا نشکستم
بوسه بر صندوقچهٔ عقیقِ لبِ تو بر من حلال است، که با همهٔ افسوس و جفا مهرِ وفا را نشکستم.
صنمی لشکریم غارت دل کرد و برفت / آه اگر عاطفت شاه نگیرد دستم
زیبارویی سپاهی دلم را غارت کرد و رفت؛ آه اگر مهربانیِ شاه دستم را نگیرد.
رتبت دانش حافظ به فلک بر شده بود / کرد غمخواری شمشاد بلندت پستم
جایگاهِ دانشِ حافظ به آسمان رسیده بود؛ غمخواریِ شمشادِ بلندِ تو مرا فروتن کرد.
تعبیر فال
مهر شما دیرینه است و با همهٔ ستمها در آن پایدار ماندهاید؛ این پایداری ارزشمند است. اکنون که به دوست پیوستهاید، از بدخواهی حسودان باک نداشته باشید. وفاداریتان شما را سزاوار مهر او کرده است. اما این راه تا پایان خطر دارد؛ غافل نشوید و اگر گرفتار شدید، از بزرگی یاری بخواهید.
- نیت کلی: مهرتان دیرینه است و با همهٔ ستمها در آن پایدار ماندهاید؛ این پایداری ارزشمند است.
- عشق: اکنون که به دوست پیوستهاید، از بدخواهیِ حسودان باک نداشته باشید؛ وفاداریتان شما را سزاوارِ مهرش کرده است.
- کار: این راه تا پایان خطر دارد؛ غافل نشوید، و اگر گرفتار شدید، از بزرگی یاری بخواهید.
- سفر: سفری که پس از پایداریِ بسیار به دیدار برسد، خوشیمن است.
درباره این غزل
غزلی در پایداری و وفا، که بیتِ سومش شاعر را به پایداریاش نازان میکند: «که به جور در سرِ کوی تو از پای طلب ننشستم». بیتِ پنجم هشداری ژرف است: در راهِ عشق حتی پس از مرگ هم خطر هست؛ پایانِ عمر پایانِ راه نیست. بیتِ هفتم با «مهر» بازی میکند: هم مهرِ صندوقچه و هم مهرِ وفا.
موضوعها: عشق · دوستی و وفا · می و رندی · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز