غزل ۴۴۸: ای که در کوی خرابات مقامی داری
ای که در کوی خرابات مقامی داری
جم وقت خودی ار دست به جامی داری
ای که با زلف و رخ یار گذاری شب و روز
فرصتت باد که خوش صبحی و شامی داری
ای صبا! سوختگان بر سر ره منتظرند
گر از آن یار سفرکرده پیامی داری
خال سرسبز تو خوش دانهٔ عیشیست ولی
بر کنار چمنش وه که چه دامی داری
بوی جان از لب خندان قدح میشنوم
بشنو ای خواجه اگر زان که مشامی داری
چون به هنگام وفا هیچ ثباتیت نبود
میکنم شکر که بر جور دوامی داری
نام نیک ار طلبد از تو غریبی چه شود؟
تویی امروز در این شهر که نامی داری
بس دعای سحرت مونس جان خواهد بود
تو که چون حافظ شبخیز غلامی داری
معنی ابیات
ای که در کوی خرابات مقامی داری / جم وقت خودی ار دست به جامی داری
ای که در کوی خرابات جایگاهی داری، اگر دستت به جامی برسد، جمشیدِ روزگارِ خودی.
ای که با زلف و رخ یار گذاری شب و روز / فرصتت باد که خوش صبحی و شامی داری
ای که شب و روز را با زلف و رخِ یار میگذرانی، فرصتت باد، که صبح و شامی خوش داری.
ای صبا! سوختگان بر سر ره منتظرند / گر از آن یار سفرکرده پیامی داری
ای صبا، سوختگان بر سرِ راه منتظرند، اگر از آن یارِ سفرکرده پیامی داری.
خال سرسبز تو خوش دانهٔ عیشیست ولی / بر کنار چمنش وه که چه دامی داری
خالِ سرسبزت دانهٔ خوشِ شادی است، اما وه که بر کنارِ چمنش چه دامی داری!
بوی جان از لب خندان قدح میشنوم / بشنو ای خواجه اگر زان که مشامی داری
بوی جان را از لبِ خندانِ جام میشنوم؛ ای خواجه، اگر مشامی داری، بشنو.
چون به هنگام وفا هیچ ثباتیت نبود / میکنم شکر که بر جور دوامی داری
چون هنگامِ وفا هیچ ثباتی نداشتی، شکر میکنم که بر جفا دوامی داری.
نام نیک ار طلبد از تو غریبی چه شود؟ / تویی امروز در این شهر که نامی داری
اگر غریبی از تو نامِ نیک بخواهد، چه میشود؟ امروز در این شهر تویی که نامی داری.
بس دعای سحرت مونس جان خواهد بود / تو که چون حافظ شبخیز غلامی داری
تو که غلامی شبخیز مانندِ حافظ داری، دعای سحرش بسیار مونسِ جانت خواهد بود.
تعبیر فال
اگر اکنون خوشی و همنشینی دلخواه دارید، قدر آن را بدانید؛ همین، پادشاهی شماست. کسانی چشمبهراه خبری از عزیزی سفرکردهاند و ممکن است خبری برسد. از جاذبهای که دام در کنار دارد هشیار باشید. از بیثباتی کسی آزردهاید. اگر نامی و توانی دارید به بیپناهان کمک کنید؛ دعای خیر آنان همراهتان خواهد بود.
- نیت کلی: اگر اکنون خوشی و همنشینیِ دلخواه دارید، قدرش را بدانید؛ همین پادشاهیِ شماست.
- عشق: از بیثباتیِ کسی آزردهاید؛ از جاذبهای که دام در کنار دارد هشیار باشید.
- کار: اگر نامی و توانی دارید، به بیپناهان کمک کنید؛ دعای خیرشان همراهتان خواهد بود.
- سفر: کسانی چشمبهراهِ خبری از عزیزی سفرکردهاند؛ ممکن است خبری برسد.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ «داری» که بیتِ نخستش شادیِ ساده را پادشاهی میداند: «جمِ وقتِ خودی ار دست به جامی داری». بیتِ ششم طنزی تلخ دارد: یار در وفا ثبات نداشت، اما در جفا پایدار است. بیتِ هفتم پندی به نامداران است: به غریبان یاری کنید.
موضوعها: عشق · سفر و غربت · می و رندی · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز