غزل ۷۲: راهی‌ست راه عشق که هیچش کناره نیست

راهی‌ست راه عشق که هیچش کناره نیست
آن‌جا جز آن‌که جان بسپارند، چاره نیست

هر گه که دل به عشق دهی، خوش دمی بود
در کار خیر، حاجت هیچ استخاره نیست

ما را ز منع عقل مترسان و می بیار!
کآن شحنه در ولایت ما، هیچ کاره نیست

از چشم خود بپرس که ما را که می‌کشد؟
جانا، گناه طالع و جرم ستاره نیست

او را به چشم پاک، توان دید چون هلال
هر دیده، جای جلوهٔ آن ماه‌پاره نیست

فرصت شمر طریقهٔ رندی که این نشان
چون راه گنج، بر همه‌کس، آشکاره نیست

نگرفت در تو، گریهٔ «حافظ»، به هیچ رو
حیران آن دلم که کم از سنگ خاره نیست

معنی ابیات

  1. راهی‌ست راه عشق که هیچش کناره نیست / آن‌جا جز آن‌که جان بسپارند، چاره نیست

    راهِ عشق راهی است که هیچ کرانه‌ای ندارد؛ آنجا چاره‌ای جز جان سپردن نیست.

  2. هر گه که دل به عشق دهی، خوش دمی بود / در کار خیر، حاجت هیچ استخاره نیست

    هرگاه دل به عشق بدهی، لحظه‌ای خوش است؛ در کارِ خیر به هیچ استخاره‌ای نیاز نیست.

  3. ما را ز منع عقل مترسان و می بیار! / کآن شحنه در ولایت ما، هیچ کاره نیست

    ما را از بازداشتنِ عقل مترسان و باده بیاور، که آن داروغه در سرزمینِ ما هیچ‌کاره است.

  4. از چشم خود بپرس که ما را که می‌کشد؟ / جانا، گناه طالع و جرم ستاره نیست

    از چشمِ خودت بپرس که چه کسی ما را می‌کشد؛ ای جان، گناه از طالع و ستاره نیست.

  5. او را به چشم پاک، توان دید چون هلال / هر دیده، جای جلوهٔ آن ماه‌پاره نیست

    او را مانندِ هلال تنها با چشمِ پاک می‌توان دید؛ هر چشمی جای جلوهٔ آن ماه‌پاره نیست.

  6. فرصت شمر طریقهٔ رندی که این نشان / چون راه گنج، بر همه‌کس، آشکاره نیست

    راهِ رندی را غنیمت بشمار، که این نشانه، مانندِ راهِ گنج، بر همه‌کس آشکار نیست.

  7. نگرفت در تو، گریهٔ «حافظ»، به هیچ رو / حیران آن دلم که کم از سنگ خاره نیست

    گریهٔ حافظ به هیچ رو در تو اثر نکرد؛ در شگفتم از آن دلی که کمتر از سنگِ خارا نیست.

تعبیر فال

راهی که در پیش دارید پایانی ندارد و همهٔ وجود شما را می‌خواهد؛ اگر دلتان با آن است، درنگ نکنید. برای کار خیر و عشق راستین نیازی به فال و استخاره نیست. بخت و ستاره را مقصر ندانید و با نگاه پاک به مقصود بنگرید. این فرصت برای همه پیش نمی‌آید.

درباره این غزل

غزلی که با «راهی‌ست راهِ عشق که هیچش کناره نیست» آغاز می‌شود. مصراعِ «در کارِ خیر حاجتِ هیچ استخاره نیست» از مشهورترین سخنانِ حافظ است و با رسمِ فال و استخاره پیوندی آشکار دارد: برای کارِ نیک نیازی به پرسیدن نیست. بیتِ پنجم یار را به هلالی مانند می‌کند که تنها چشمِ پاک آن را می‌بیند.

موضوع‌ها: عشق · پول و دارایی · می و رندی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا